ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂಪುಟ ಪುನಾರಚನೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಜೋರಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಾರವೇ ಸಂಪುಟ ಪುನಾರಚನೆ ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದು, 70 ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ಹಿರಿಯ ಸಚಿವರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಯುವ ನಾಯಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಈವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿಲ್ಲ.
ಹಿರಿಯ ಸಚಿವರಿಗೆ ಕೊಕ್?
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 70 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಮಾರು 14 ಸಚಿವರನ್ನು ಸಂಪುಟದಿಂದ ಕೈಬಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಯುವ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಚಿವರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪುನಾರಚನೆ ವೇಳೆ ಖಾತೆಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗಬಹುದು. ಯುವಕರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೀಡುವ ಅಂಶಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಬಹುದು.
ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕಣ್ಣು
ಮುಂಬರುವ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೂ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಪಂಜಾಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೂ ಇದೆ. ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಯಕರಿಗೂ ಅವಕಾಶ?
ಸಂಪುಟ ಪುನಾರಚನೆ ನಡೆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸದರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲವೂ ಮೂಡಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಖಾತೆಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಹೊಸ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿಲ್ಲ.
ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಬಾಕಿ
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮೋದಿ ಸಂಪುಟ ಪುನಾರಚನೆ ಕುರಿತು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ಯಾರು ಸಂಪುಟದಿಂದ ಹೊರಗೆ, ಯಾರಿಗೆ ಹೊಸ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಎಂಬುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರೊಬ್ಬರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಮತದಾರರ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲ ಕುಸಿದಿರುವುದು, ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪಕ್ಷದ ಮುಂದಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದುತ್ವದ ಅಲೆಯೂ ಹಿಂದಿನಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿದೆ.
“ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಾಸೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪುನರ್ರಚನೆಯೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬಹುದು,” ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪಕ್ಷದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ?
2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಬಳಿಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಹಲವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿತಿನ್ ನಬಿನ್ ಅವರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಸಂಘಟನಾ ಪುನರ್ರಚನೆಯೂ ಇದೇ ದಿಕ್ಕಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲ ನಾಯಕರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಮುಖಗಳನ್ನು ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇದೀಗ ಪಕ್ಷದ ಉನ್ನತ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ?
ಬಿಜೆಪಿಯ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿ (Parliamentary Board) ಪಕ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ವಿಧಾನಸಭಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಆಯ್ಕೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಂಡಳಿಗೆ ಪಾತ್ರವಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಸಂಘಟನಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಿ.ಎಲ್. ಸಂತೋಷ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರು ಈ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ 80 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದರೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಬಲ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ 2028ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸರ್ಬಾನಂದ ಸೋನೋವಾಲ್ ಅವರು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮುಖವಾಗಿರುವ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಲಾಲ್ಪುರಾ ಅವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 2027ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯುವ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿಖ್ ಮುಖವೊಂದನ್ನು ಮಂಡಳಿಗೆ ತರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಹರಿಯಾಣದ ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನವೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಜಟಿಯಾ ಅವರನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ಯುವಕರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೊಸ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮಂಡಳಿಗೆ ಯೋಗಿ, ಫಡ್ನವೀಸ್ ಎಂಟ್ರಿ?
ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿರುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.
ಈ ಹಿಂದೆ 2006ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಗುಜರಾತ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. 2013ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಮೋದಿ ಬಳಿಕ ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದರು.
2022ರಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರನ್ನು ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ‘ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ನಿಯಮವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರು ಹಿಂದುತ್ವದ ಪ್ರಬಲ ಮುಖ, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಜನಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ 2027ರ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲವಾಗಬಹುದು.
ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವೀಸ್ ಅವರು ಆಡಳಿತ ಅನುಭವ, ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈಗ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ರೀಸೆಟ್’?
ಪಕ್ಷದ ಪುನರ್ರಚನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
2014ರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2014ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ 21 ಹೊಸ ಸಚಿವರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 2016ರಲ್ಲಿ ಐವರು ಸಚಿವರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು 19 ಹೊಸ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 2017ರಲ್ಲಿ ಆರು ಮಂದಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಒಂಬತ್ತು ಹೊಸ ಸಚಿವರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದರು.
2021ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿ 2.0 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆ ನಡೆದಿತ್ತು. 36 ಹೊಸ ಸಚಿವರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿ, 12 ಸಚಿವರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಏಳು ಸಚಿವರಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ 69 ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಧಾನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಗರಿಷ್ಠ 81 ಮಂದಿ ಸಚಿವರಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ 12 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
12ರಿಂದ 18 ಸಚಿವರಿಗೆ ಕೊಕ್?
ಬಿಜೆಪಿ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಚಿವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ 12ರಿಂದ 18 ಸಚಿವರನ್ನು ಸಂಪುಟದಿಂದ ಕೈಬಿಡುವ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಸುಮಾರು 30 ಹೊಸ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಸಚಿವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಖಾತೆಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆಯೂ ನಡೆಯಬಹುದು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ OBC, SC, ST, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಬಹುದು.
ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು 58 ವರ್ಷ. ಆದರೆ ಕೆಲ ಹಿರಿಯ ಸಚಿವರು 80ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುವ ನಾಯಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನ?
ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಬಹುದು.
ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ನೇತೃತ್ವದ ಶಿವಸೇನೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ 13 ಸಂಸದರು ಇದ್ದರೂ, ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅವರ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಶಿಂಧೆ ಅವರಿಗೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವ ಬೇಡಿಕೆ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಚಿರಾಗ್ ಪಾಸ್ವಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಎಲ್ಜೆಪಿ (ರಾಮ್ ವಿಲಾಸ್) 2024ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಐದು ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೂ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಚಿರಾಗ್ ಪಾಸ್ವಾನ್ ಅವರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣ ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಬಹುದು. ಎಎಪಿಯಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದ ರಾಘವ್ ಚಡ್ಡಾ ಅವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪಂಜಾಬ್ ಮತದಾರರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಹೆಚ್ಚಳ?
ಮುಂಬರುವ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಾಯಕರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ಹೇಳಿವೆ.
ಇದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಜ್ಜಾಗಲು ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.
ರಾಜಕೀಯೇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಹೊಸ ಮುಖಗಳು?
ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಹಾಗೂ ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರಿ ಅವರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದ, ಆಡಳಿತ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎನ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರ ಹೆಸರೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಆರ್ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಶಕ್ತಿಕಾಂತ ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಕರೆತರಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹವೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಚರ್ಚೆ ಇದೀಗ ತಣ್ಣಗಾಗಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಿತ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೂ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಪೋಸ್ಟ್ನ ಬಳಿಕ ಬಹುತೇಕ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಗಡ್ಕರಿ ಹೇಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಕುತೂಹಲ
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದು ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಸಿ ನೀಡಿತ್ತು.
“ಈಗ ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು,” ಎಂದು ಗಡ್ಕರಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬಳಿಕ ಅವರ ಕಚೇರಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೂ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ? ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಸಚಿವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡ
ಸಚಿವರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕರಣವಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವರ್ಷದ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ‘ಕಡಿಮೆ ಸರ್ಕಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಆಡಳಿತ’ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು.
ಜುಲೈ 24ರಂದು ನಡೆದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಸಚಿವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯರಾಗುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಯುವಜನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಬದಲು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂವಹನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು.
ಜುಲೈ 23ರಿಂದ 31ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಐದು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ರೀಲ್ಸ್ಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ 120 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರೂ ತಮ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 11ರಿಂದ 24ರವರೆಗೆ ಸಚಿವರು ಒಟ್ಟಾರೆ 1,179 ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸರಾಸರಿ 80 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ಫಾಲೋವರ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ನೇರವಾಗಿ ಮತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು ಮಾನದಂಡವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಗೆದ್ದವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವಲ್ಲ, ‘ಇಮೇಜ್’ ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ?
ಬಿಜೆಪಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಲವು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಪುನರ್ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವು ಗೆದ್ದ ಪಕ್ಷದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯವು ಕೇವಲ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ-ಅಮಿತ್ ಶಾ ಜೋಡಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ತನ್ನ ನಾಯಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷದ ಕುರಿತು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಇಮೇಜ್ನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಕುರಿತು ಮೂಡುವ ‘ಪರಿಕಲ್ಪನೆ’ ಅಥವಾ ‘ಇಮೇಜ್’ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಬಿಜೆಪಿಯೊಳಗೆ ಮೂಡಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸರಿಪಡಿಸುವ ನಾಯಕರನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮರಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಈ ರೀಸೆಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಏಕೆಂದರೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ನಂತರದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಈ ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದೇಶವಾಗಬಹುದು.
