ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ವಧುವಿನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನೇ ಹಾಕುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಅಸಲಿ ರಹಸ್ಯವೇನು? ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಂಟಿಗೂ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಕಾರಣಗಳೇನು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಹೌದು. ವಿವಾಹ ಎಂಬುದು ಎರಡಕ್ಷರದ ಸುಂದರ ಬಂಧ, ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಜೀವನ ಪಯಣ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ನೆನಪು. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಆಚಾರ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮದುವೆ ಯಾವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದರೂ, ವಧುವಿನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನೇ ಏಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಈಗ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಬಹಳ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಜೀರಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ ಇಟ್ಟು, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಂತೆ. ಮಂಗಳಸೂತ್ರ ವಧುವಿನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಆಕೆ ಮತ್ತು ವರ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಸಂಗಾತಿಗಳಾದರು ಎಂದೇ ಅರ್ಥ. ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮೂರು ಗಂಟು ಹಾಕುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ‘ಮೂರು‘ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು, ತ್ರಿಲೋಕಗಳು, ತ್ರಿಗುಣಗಳು – ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮೂರು ಇರುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಶರೀರಗಳು (ಸ್ಥೂಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಶರೀರ) ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ಶರೀರಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತು ಇರಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಪಂಡಿತರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಆ ಅರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ ಹೀಗಿದೆ:
೧. ಮೊದಲನೇ ಗಂಟು: ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಹಾಕುವ ಮೊದಲ ಗಂಟನ್ನು ‘ಧರ್ಮೇಚ್ಛ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ, ಧರ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥ.
೨. ಎರಡನೇ ಗಂಟು: ಎರಡನೇ ಗಂಟನ್ನು ‘ಅರ್ಥೇಚ್ಛ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದಂಪತಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತು, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
೩. ಮೂರನೇ ಗಂಟು: ಮೂರನೇ ಗಂಟು ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಕಾಮವನ್ನು (ಕಾಮೇಚ್ಛ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುರಾಗ, ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇಬ್ಬರೂ ನೂರು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಸುಖವಾಗಿ ಬಾಳಬೇಕು. ವಂಶೋದ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಓದುಗರ ಗಮನಕ್ಕೆ : ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಪಂಡಿತರ ಸೂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ .
