ನವದೆಹಲಿ: ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು(CCPA), ಓಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೈಡ್ ಗೆ ಮುನ್ನವೇ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಓಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
‘ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌ಗಳು’, ಅನಗತ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನ್ಯಾಯದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮವು, ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಓಲಾಗೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ CCPA
ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಚಾಲಕ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಬೇಗ ರೈಡ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಅಥವಾ ಟಿಪ್ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಓಲಾ (Ola) ಕಂಪನಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CCPA) ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಬೇಗ ಕ್ಯಾಬ್ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವುದು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ಜಾಹೀರಾತು ಹಾಗೂ ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆಯೂ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ?
ಓಲಾ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಚಾಲಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, “ಟಿಪ್ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಬೇಗ ರೈಡ್ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು” ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಸಂದೇಶ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ₹10, ₹20, ₹30 ಮತ್ತು ₹40 ಟಿಪ್ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರು ₹499ರವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತ ಸೇರಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಟಿಪ್’ ಎಂದು, ಬಳಿಕ ‘ಆ್ಯಡ್-ಆನ್’ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಓಲಾ ನೀಡಿದ ಸಮರ್ಥನೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ಈ ಕುರಿತು 2025ರ ಮೇ 16ರಂದು CCPAಗೆ ದೂರು ಬಂದಿತ್ತು. ಓಲಾ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ವಾದದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು. ದೂರದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಪಿಕ್‌ಅಪ್ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರು ರೈಡ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯೇ ನೀಡಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದವರಿಗೆ ರೈಡ್ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು CCPA ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್’ ಎಂದು ಪರಿಗಣನೆ
ಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಯಾಬ್ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು CCPA ಹೇಳಿದೆ.
ಇಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ‘ಕನ್‌ಫರ್ಮ್ ಶೇಮಿಂಗ್’ (Confirm Shaming) ಎಂಬ ನಿಷೇಧಿತ ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ, ಆ್ಯಪ್‌ನ ಸಂದೇಶಗಳು ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರದತ್ತ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟಿಪ್ ಎಂದರೆ ಸೇವೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸಂತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ನೀಡುವ ಹಣ. ಆದರೆ ಓಲಾ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಟಿಪ್ ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ಓಲಾಗೆ CCPA ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳೇನು?
ನವೆಂಬರ್ 10, 2026ರಂದು CCPA ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತೆ ನಿಧಿ ಖರೆ ಮತ್ತು ಆಯುಕ್ತ ಅನುಪಮ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.
– ಓಲಾ ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಮುಂಗಡ ಟಿಪ್ ಅಥವಾ ಆ್ಯಡ್-ಆನ್ ಕೇಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
– ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆ್ಯಪ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.
– ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ವೇಳೆ ತೋರಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಪ್ರಯಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬಾರದು.
– ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
– ಆದೇಶ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅನುಸರಣೆ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಏನು ಅನುಕೂಲ?
ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ತೋರಿಸಲಾದ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಬೇಗ ಸೇವೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ನೀಡದಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ದರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಈ ಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಸೇವೆಯ ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕೇಳುವ ಪದ್ಧತಿಗೆ CCPA ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಓಲಾ ವಿರುದ್ಧದ ಈ ಕ್ರಮವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಹಕ ವಿರೋಧಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಸೂಚನೆ: ಈ ವರದಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಟಿತ ಸುದ್ದಿಮೂಲಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಂಡ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳು ನವೆಂಬರ್ 10, 2026ರ ಆದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶದ ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
