ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಮಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಈಗ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ಮುಂದೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ (Unreserved) ಟಿಕೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ತೋರಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್ನ ಭೌತಿಕ ಪ್ರತಿಯನ್ನು (Printout) ಕೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಏಕೀ ಹಠಾತ್ ನಿರ್ಧಾರ? ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಕಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಜೈಪುರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಘಟನೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಐ ಬಳಸಿ ಅಸಲಿ ಟಿಕೆಟ್ನಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ನಕಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟಿಕೆಟ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇವುಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ದರಗಳು ಅಸಲಿಯಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಆಳವಾದ ತಪಾಸಣೆಯ ವೇಳೆ ಇವು ಕೇವಲ ನಕಲಿ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ರೈಲ್ವೆ ಈ ಹೊಸ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಯಾವ ಟಿಕೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯ?
- ಯುಟಿಎಸ್ (UTS) ಆಪ್: ಸಾಮಾನ್ಯ ಟಿಕೆಟ್ ಕೌಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಸರತಿ ಸಾಲನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಳಸುವ ಯುಟಿಎಸ್ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದ ಟಿಕೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಂಟ್ ಔಟ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
- ಎಟಿವಿಎಂ (ATVM): ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವ ಟಿಕೆಟ್ಗಳು.
- ಕೌಂಟರ್ ಟಿಕೆಟ್: ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕೌಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವ ಕಾಯ್ದಿರಿಸದ ಟಿಕೆಟ್ಗಳ ಫೋಟೋ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಮೂಲ ಟಿಕೆಟ್ ಇರಲೇಬೇಕು.
ಯಾರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ? ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮವು ಕೇವಲ ಕಾಯ್ದಿರಿಸದ ಅಥವಾ ಜನರಲ್ ಟಿಕೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಐಆರ್ಸಿಟಿಸಿ (IRCTC) ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಸ್ಲೀಪರ್, ಎಸಿ ದರ್ಜೆಯಂತಹ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಇ-ಟಿಕೆಟ್ (e-tickets) ಮತ್ತು ಎಂ-ಟಿಕೆಟ್ (M-tickets) ಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದು.
ತಾಂತ್ರಿಕ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ಇಲಾಖೆಯ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಈ ಕಠಿಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜನರಲ್ ಬೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ದಂಡದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ಮುಂದೆ ಪ್ರಿಂಟ್ ಔಟ್ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ.
