ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಶವಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ; ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೃತದೇಹ ಕೊಡದಿರಲು ಕಾರಣವೇನು ಗೊತ್ತೇ?

ನೇಪಾಳ: ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕುಸಿತ ಹಾಗೂ ಹಿಮನದಿ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಭಾರೀ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಭೋಟೆ ಕೋಶಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ನೀರು, ಕೆಸರು, ಬಂಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಅವಶೇಷಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಹರಿದುಬಂದ ಪರಿಣಾಮ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.

ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಕೆಸರು ಹಾಗೂ ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮೃತದೇಹಗಳು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಮೃತದೇಹಗಳು ಊದಿಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಬಂದು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಶವಾಗಾರಗಳು ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ

ನೇಪಾಳದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಶವಾಗಾರಗಳು ಹಾಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೃತದೇಹ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಭರ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ನೂರಾರು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೂಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೃತದೇಹಗಳು ಕೊಳೆಯುವುದರಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೂಳುವುದು ಎಂದರೆ ಅವುಗಳ ಗುರುತನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಹೂಳುವ ಮೊದಲು ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಪತ್ತೆ

ಪ್ರತಿ ಮೃತದೇಹದಿಂದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೃತದೇಹಗಳ ಫೋಟೋಗಳು, ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಧರಿಸಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುರುತು ಅಥವಾ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನಂತರ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೂಳಿದ ನಂತರವೂ ಪ್ರತಿ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

768 ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆ

ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ನೇಪಾಳದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ 768 ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 20 ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಭಾನುವಾರದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಸಂಖ್ಯೆ 734 ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 2,500 ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಎಂಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಚಿತ್ವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು 259, ನವಲ್ಪರಾಸಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ 184, ನವಲ್ಪರಾಸಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ 82, ಗೋರ್ಖಾದಲ್ಲಿ 58, ನುವಾಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ 52, ಧಾಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 50, ತನಹುನ್‌ನಲ್ಲಿ 36 ಹಾಗೂ ರಸುವಾದಲ್ಲಿ 13 ಮೃತದೇಹಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

40 ಮಂದಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರ ತಂಡ

ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಏಳು ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಪ್ಯಾಥಾಲಜಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಏಳು ಡೆಂಟಲ್ ಸರ್ಜನ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 40 ಸದಸ್ಯರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೃತದೇಹ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೃತದೇಹಗಳಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೃತದೇಹಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಚಿತ್ವಾನ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನವಲ್ಪರಾಸಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಕೆಲವು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಪೋಖರಾ, ಪಾಲ್ಪಾ, ರೂಪಂದೇಹಿ ಹಾಗೂ ಕಪಿಲವಸ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ದೇವ್‌ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ

ಚಿತ್ವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.ಉಳಿದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಶವಾಗಾರಗಳು ಹಾಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೂಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಹಾಗೂ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದ ಮೃತದೇಹಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2026ರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ವಾನ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಭದ್ರತಾ ಸಮಿತಿಯು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಭರತ್‌ಪುರ ಮಹಾನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದೇವ್‌ಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೂಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಬಾಲೇಂದ್ರ ಶಾ ಕೂಡ ಸರ್ಕಾರ ಮೃತದೇಹಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರೆ, ಅವರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಹೂಳಿದ ಬಳಿಕ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಪ್ರತಿ ಮೃತದೇಹಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ರೊಫೈಲ್, ಫೋಟೋಗಳು, ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿವರಗಳು, ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಹೂಳಿದ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಸಮಾಧಿ ಇರುವ ನಿಖರ ಸ್ಥಳದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಂತರ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಡಿಎನ್‌ಎ ಹೊಂದಿಕೆಯಾದಾಗ ಹೂಳಲಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಹೂಳುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ಗುರುತನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೈಬಿಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲ್ಲ. ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.