ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಈ ಬಾರಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಗಣಪತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಖಾರದ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ, ರವೆ ಉಂಡೆ, ಲಡ್ಡು, ಚಕ್ಕುಲಿ, ನಿಪ್ಪಟ್ಟು, ಕೊಡುಬಳೆ, ಒಬ್ಬಟ್ಟು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಖಾದ್ಯಗಳು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ.
ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಮೋದಕ.
ಗಣೇಶನಿಗೆ ಮೋದಕ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಗಣಪತಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಗಣೇಶನೊಂದಿಗೆ ಮೋದಕಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ನಂಟು ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಮೋದಕದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ
ಜನಪ್ರಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವತೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮೋದಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಈ ಮೋದಕವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತು.
ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ವಿಶೇಷ ಮೋದಕವನ್ನು ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕೇಯರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಹರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಇಟ್ಟಳು.
ಯಾರು ಮೊದಲು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಸುತ್ತಿ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಮೋದಕವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.
ಸವಾಲು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ತನ್ನ ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಲೋಕ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗೆ ಹೊರಟನು. ಆದರೆ ಗಣೇಶನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲಿಲ್ಲ.
ಬದಲಾಗಿ, ಆತ ತನ್ನ ತಂದೆ ಶಿವ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿದನು. ನಂತರ, “ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರೇ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು” ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಗಣೇಶನ ಈ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಮೆಚ್ಚಿದಳು. ಆತನ ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಹೆತ್ತವರ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಆ ವಿಶೇಷ ಮೋದಕವನ್ನು ಗಣೇಶನಿಗೆ ನೀಡಿದಳು ಎನ್ನುವುದು ಈ ಕಥೆಯ ಸಾರ.
ಗಣೇಶನೊಂದಿಗೆ ಮೋದಕದ ನಂಟು ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಹೀಗೆ
ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ನಂತರ ಮೋದಕವು ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಗಣಪತಿಗೆ ಮೋದಕವನ್ನು ವಿಶೇಷ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಇಂದು ಕೂಡ ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ವೇಳೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವ ಮೋದಕದ ಜೊತೆಗೆ ಕರಿದ ಮೋದಕ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ-ಬೆಲ್ಲದ ಹೂರಣದ ಮೋದಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಧಗಳು ಈಗ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
ಗಣೇಶನಿಗೆ 21 ಮೋದಕ ಅರ್ಪಿಸುವುದೇಕೆ?
ಗಣೇಶ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ 21 ಮೋದಕಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 21 ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಈ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ಬಂಧುಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಗಣಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಸಿಹಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆ
ಈ ಬಾರಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮೃದುವಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ಮೋದಕ ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸರಳ ರೆಸಿಪಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಮೋದಕ ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು
ಹಿಟ್ಟಿಗೆ:
ಮೈದಾ – 1½ ಕಪ್
ರವೆ – 2 ಟೇಬಲ್ ಸ್ಪೂನ್
ಉಪ್ಪು – ½ ಟೀ ಸ್ಪೂನ್
ಬಿಸಿ ತುಪ್ಪ – 2 ಟೇಬಲ್ ಸ್ಪೂನ್
ನೀರು – ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು
ಎಣ್ಣೆ – ಕರಿಯಲು
ಹೂರಣಕ್ಕೆ:
ತುಪ್ಪ – 1 ಟೀ ಸ್ಪೂನ್
ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ – 1 ಕಪ್
ಬೆಲ್ಲ – ½ ಕಪ್
ಕತ್ತರಿಸಿದ ಗೋಡಂಬಿ – 2 ಟೇಬಲ್ ಸ್ಪೂನ್
ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬಾದಾಮಿ – 2 ಟೇಬಲ್ ಸ್ಪೂನ್
ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ – 2 ಟೇಬಲ್ ಸ್ಪೂನ್
ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿ – ½ ಟೀ ಸ್ಪೂನ್
ಮೋದಕ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ
ಮೊದಲು ಒಂದು ಬೌಲ್ನಲ್ಲಿ ಮೈದಾ, ರವೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪನ್ನು ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಿಸಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹಾಕಿ ಕೈಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ. ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಮೃದುವಾದ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ. ಸುಮಾರು 5 ನಿಮಿಷ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಾದಿದ ಬಳಿಕ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಸವರಿ ಮುಚ್ಚಿ 20 ನಿಮಿಷ ಇಡಿ.
ಈಗ ಹೂರಣ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಕಡಾಯಿಗೆ ಒಂದು ಟೀ ಸ್ಪೂನ್ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ. ಬೆಲ್ಲ ಕರಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಗೋಡಂಬಿ, ಬಾದಾಮಿ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಿ. ಬಳಿಕ ಹೂರಣವನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ.
ತಣ್ಣಗಾದ ಹೂರಣವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಹಿಟ್ಟನ್ನೂ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಒಂದೊಂದನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿ ಲಟ್ಟಿಸಿ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಮಚದಷ್ಟು ಹೂರಣ ಇಟ್ಟು, ಅಂಚುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಹಚ್ಚಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ.
ಇದೇ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಕಡಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ. ಎಣ್ಣೆ ಬಿಸಿಯಾದ ನಂತರ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹಾಕಿ ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯಿರಿ. ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಕರಿದರೆ ಸಾಕು.
ಕರಿದ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಟಿಶ್ಯೂ ಪೇಪರ್ ಹಾಸಿದ ಪ್ಲೇಟ್ಗೆ ತೆಗೆದಿಡಿ. ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಣ್ಣೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೋದಕವನ್ನು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ಉಳಿದ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಾಡದ ಡಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೆ ಸುಮಾರು 4ರಿಂದ 5 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಬಹುದು.

