ಪುಣೆ: ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬಂಡವಾಳ ಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ. ಆಸಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆ ಇದ್ದರೆ ಕಡಿಮೆ ಜಾಗದಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯದ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ತೃಪ್ತಿ ಭೂಷಣ್ ಧಕಾಟೆ ಅವರ ಯಶೋಗಾಥೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತೃಪ್ತಿ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಮೆಡಲಿಸ್ಟ್ ಕೂಡ ಹೌದು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು. 2018ರಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ₹3 ಲಕ್ಷ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ‘Quality Mushroom Farm’ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 20 ಆ್ಯಸ್ಟರ್ ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೆಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಮೊದಲ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ಕೆಜಿ ಮಶ್ರೂಮ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಯಿತು.
ಆ್ಯಸ್ಟರ್ ಮಶ್ರೂಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಚಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ತೃಪ್ತಿ ಪುಣೆಯ ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳ ರುಚಿ ತಿಳಿಯಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕರಿ ತಯಾರಿಸಿ ಸ್ಯಾಂಪಲ್‌ಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರ ಬಳಕೆ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕ್ರಮೇಣ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು.
20 ಬೆಡ್‌ನಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ 50 ಕೆಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ Quality Mushroom Farm ಇಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸ್ಥೆ ಈಗ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 50 ಕೆಜಿ ಮಶ್ರೂಮ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹4 ಲಕ್ಷ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ತಾಜಾ ಮಶ್ರೂಮ್ ಮಾರಾಟದ ಜೊತೆಗೆ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡುವತ್ತಲೂ ತೃಪ್ತಿ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಶ್ರೂಮ್ ಬಳಸಿ ಪಾಪಡ್, ಬ್ರೆಡ್, ಖಾಖ್ರಾ, ಬಿಸ್ಕತ್, ಕುಕೀಸ್ ಮತ್ತು ಕಪ್‌ಕೇಕ್‌ಗಳಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತಾಜಾ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಂದುವರಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.
ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕೈಬಿಡದ ಉದ್ಯಮ
ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿತ್ತು. ತಾಜಾ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ತಾಜಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಕುಕೀಸ್, ಖಾಖ್ರಾ, ಕಪ್‌ಕೇಕ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನೂ ಇದು ಸೆಳೆಯಿತು.
ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ
ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿಯತ್ತ ತೃಪ್ತಿಯ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಲು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿನ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಸುಡುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡುವ ಬದಲು ಯಾವುದಾದರೂ ಉತ್ಪಾದಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೆಳೆಯುವುದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ತೃಪ್ತಿಯ ಉದ್ಯಮದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೆಳೆದ ಬಳಿಕ ಉಳಿಯುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದಿರುವುದು.
ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೆಡ್‌ಗಳಿಂದ ಉಳಿಯುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವರ್ಮಿಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಶ್ರೂಮ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕೃಷಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇದು ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯತ್ತಲೂ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
https://x.com/thebetterindia/status/2099438005207355627?s=20
7,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ
ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತೃಪ್ತಿ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇತರರಿಗೂ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೆ 7,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮದ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರಿಗೆ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿ ಕುರಿತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಡಿಮೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಿಂದ ಉದ್ಯಮಿಯವರೆಗೆ
ಸ್ಥಿರವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವುದು ತೃಪ್ತಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲೂ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೂ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು.
ಪತಿಯ ಸುಮಾರು ₹3 ಲಕ್ಷದ ಆರಂಭಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾದ Quality Mushroom Farm ಇಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 50 ಕೆಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ತೃಪ್ತಿ ಧಕಾಟೆ ಅವರ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿಯ ಯಶೋಗಾಥೆಯಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಡಿಮೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
