ಬಿಡದಿ ಬಳಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ನಕಲಿ ಔಷಧಿ ಜಾಲ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಬಿಗ್ ಟ್ವಿಸ್ಟ್: ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಂಟು!

ಬೆಂಗಳೂರು- ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಬಹುಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ನಕಲಿ ಔಷಧಿ ಜಾಲದ ತನಿಖೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅಂತಾರಾಜ್ಯ ನಂಟು ಇರುವ ಶಂಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿಡದಿ ಸಮೀಪದ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಮರುಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಲೇಬಲ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಆರೋಪಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ತನಿಖೆಯ ಕಣ್ಣು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹5 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಶಂಕಿತ ನಕಲಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದೆ. ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮರುಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರಿನ ಲೇಬಲ್ ಅಂಟಿಸಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.

ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳತ್ತ ತನಿಖೆಯ ನೋಟ

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ, ದೆಹಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡು (ಚೆನ್ನೈ) ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಡ್ರಗ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿತರಕರು, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಯ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಕೋರಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಔಷಧಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಕಂಪನಿ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದಲೇ ಬಂದಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

‘ಕಂಪನಿಯ ಲೇಬಲ್’—

ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುಳಿವಾಗಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಚ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ತಯಾರಿಕಾ ದಿನಾಂಕ, ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿವರ, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕೋಡ್, ಲೇಬಲ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ವಿತರಣಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. “ನಮ್ಮ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಿನ ಲೇಬಲ್ ಬಳಸಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮರುಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಲಿದೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಕಲಿ ಔಷಧಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ (CDSCO) ಕೂಡ ಮಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗುವ spurious ಔಷಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವ ನಿಜವಾದ ತಯಾರಕರು ಆ ಬ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ತಾವು ಉತ್ಪಾದಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆ.

ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿತೇ ನಕಲಿ ಔಷಧಿ?

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಬಿಡದಿ ಸಮೀಪ ಪತ್ತೆಯಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಕೇವಲ ಖಾಸಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿರಬಹುದೆಂಬ ಶಂಕೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ ಡಾ. ಕೆ. ಸುಧಾಕರ್ ಅವರಲ್ಲ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್ ಅವರು ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಮರುಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಫಾರ್ಮಸಿಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ದರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಇದೆ.

ಇದು ನಿಜವೆಂದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢಪಟ್ಟರೆ, ಪ್ರಕರಣ ಕೇವಲ ನಕಲಿ ಲೇಬಲ್ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ರೋಗಿಗಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ನೇರ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಗಂಭೀರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಕರಣವಾಗಲಿದೆ.

ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಳಪೆಯಾದ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೊಸದಲ್ಲ. CDSCOಯ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲೇ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ Not of Standard Quality, Spurious, Adulterated ಹಾಗೂ Misbranded ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದ ಔಷಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಿರಪ್‌ಗಳ ವಿಚಾರ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ನಂತರವೂ ಔಷಧಿ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ವೇಳೆಯೂ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಿರಪ್‌ಗಳ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವೆಂದರೆ, ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಔಷಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು. ತೆಲಂಗಾಣ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಆಡಳಿತವೂ ಜುಲೈ 2026ರಲ್ಲಿ ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲದೆ ಔಷಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿರುವುದಾಗಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ತನಿಖೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತವೇನು?

ಬಿಡದಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈಗ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಬೇಕಿದೆ:

ಮೊದಲನೆಯದು, ಔಷಧಿಗಳು ಮೂಲತಃ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವು?

ಎರಡನೆಯದು, ಯಾವ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್ ಬದಲಾವಣೆ ನಡೆಯಿತು?

ಮೂರನೆಯದು, ನಕಲಿ ಲೇಬಲ್ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಈ ಔಷಧಿಗಳು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಬರಾಜು ಜಾಲವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಲು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವ ತನಿಖಾ ತಂಡಗಳು ಸಂಬಂಧಿತ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಗಳು, ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು, ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸರಪಳಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಡ್ರಗ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೂ ನಡೆಯಬಹುದು.

ರೋಗಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯೇ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ

ನಕಲಿ ಔಷಧಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವಂಚನೆಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯವೆಂದರೆ, ಔಷಧಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಘಟಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಖಾತರಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ICU, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಸೋಂಕು ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಔಷಧಿಗಳು ನಕಲಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪರಿಣಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ಬಿಡದಿ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಕೇವಲ ಆರೋಪಿಗಳ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಔಷಧಿ ಜಪ್ತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ನಕಲಿ ಔಷಧಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಮುರಿಯುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಐದು ರಾಜ್ಯ/ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖಾ ಸುಳಿವುಗಳು ಹೊರಬಂದಿದ್ದರೂ, ಯಾವ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಆರೋಪಗಳನ್ನು ದೃಢಪಟ್ಟ ಸತ್ಯಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖಾ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಬಿಡದಿಯ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಇದೀಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದೇಶದ ಔಷಧಿ ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದೆ. ತನಿಖಾ ತಂಡಗಳು ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕವೇ ಈ ಜಾಲದ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.