ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಕಷ್ಟ. ಮನೆ, ಕಚೇರಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು? ಆಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಎಷ್ಟು ಇತ್ತು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೆಳಕು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 1879ರ ಜುಲೈ 24ರಂದು ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಫ್ಲೆರಿ ಆ್ಯಂಡ್ ಕಂಪನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿತ್ತು.
ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಬತ್ತಿಯ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಬಲ್ಬ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕು ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಜನರು ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ದೀಪ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಒಂದು ಅದ್ಭುತದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಳಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು.
ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿದ ವಿದ್ಯುತ್
ವಿದ್ಯುತ್ ಬೆಳಕನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಒಂದು ಹಂತವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. 1880ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದವು. ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಲ್ಬ್ ಯಾವ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ನಿಖರ ದಿನಾಂಕದಂದು ಬೆಳಗಿತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ ಆರಂಭವಾದ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಲ್ಬ್ ಬೆಳಗಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಮುಂಬೈನಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ನಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು.
1897ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಸಮೀಪದ ಸಿದ್ರಾಪಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಈ ಕೇಂದ್ರವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಇದೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಇತಿಹಾಸದ ನಂಟು!
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಲಾರ ಗೋಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ (ಕೆಜಿಎಫ್) ಪ್ರದೇಶವೂ ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಈ ಅಗತ್ಯವೇ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲಕ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯೂ ಬೆಳಕು ಲಭ್ಯವಾಗತೊಡಗಿತು.
ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ತಲುಪಲು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಬೇಕಾಯಿತು. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ತಂತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ ತಗುಲುತ್ತಿತ್ತು.
ಆಗ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಎಷ್ಟು ಇತ್ತು?
ಇದು ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇಂದು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಂದಿನಂತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜಿನ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಜನರೇಟರ್‌ಗಳು, ತಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳೂ ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಶ್ರೀಮಂತ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ಎಣ್ಣೆ ದೀಪ ಹಾಗೂ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯ ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು.
ಹಾಗಾದರೆ ಆಗಿನ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಎಷ್ಟು ಇತ್ತು?
ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಸಂಪರ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಶುಲ್ಕ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ನಿಖರವಾಗಿ ಇಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಈ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೀಮಂತರ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಅಗತ್ಯದವರೆಗೆ!
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕ್ರಮೇಣ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್, ಇಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.
ಇಂದು ನಾವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
