ಬೆಂಗಳೂರು-: ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವುದನ್ನು ಖಂಡಿಸಿರುವ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ ತಂಗಡಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಕೆಲವು ಯುಪಿಐ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅವರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೇಬಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ‘ಸರ್ಜಿಕಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌’ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಚಿವರು ತಮ್ಮ ‘ಎಕ್ಸ್‌’ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಆದಾಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜನರ ಜೇಬು ಈಗಾಗಲೇ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಶುಲ್ಕದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಹೊರೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್‌ ರೇಟ್‌ (MDR)
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI) ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್‌ ರೇಟ್‌ (MDR) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 15, 2026ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ (P2M) ನಡೆಯುವ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಹ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶೇ.0.4ರಷ್ಟು MDR ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹300ಕ್ಕೆ ಶುಲ್ಕ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ₹75,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗರಿಷ್ಠ ಶುಲ್ಕ ₹300 ಆಗಿರಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (P2P) ನಡೆಯುವ ಯುಪಿಐ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ₹2,000ವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ MDR ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ರೈಲ್ವೆ, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿಮೆ, ಇಂಧನ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೇ.0.4ರ ಬದಲು ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ₹5ರ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ MDR ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಟೀಕೆಗಳು
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಚಿವ ತಂಗಡಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಟೀಕಾಪ್ರಹಾರ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ, ವರ್ತಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶುಲ್ಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಯುಪಿಐ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪಾವತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕದ ಅಂಶವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಜನವಿರೋಧಿ ನಿರ್ಧಾರ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಶುಲ್ಕರಹಿತ ಯುಪಿಐ ಬದುಕು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳು ಶುಲ್ಕರಹಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಇದೇ ಉಚಿತ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಪಾವತಿ ಮಾದರಿ ಯುಪಿಐ ಬಳಕೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ MDR ಪರಿಚಯಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಶುಲ್ಕರಹಿತ ಯುಪಿಐ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕವಲ್ಲ. MDR ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಪಾವತಿ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರ ನಡುವೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು P2M ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸುಮಾರು ಶೇ.96ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಹೊಸ MDR ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೇ ಉಳಿಯಲಿದೆ.
ಇದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಸಚಿವ ತಂಗಡಗಿ, ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಭಾರತದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ಕ್ಯಾಶ್‌ಲೆಸ್‌ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ, ಇದೀಗ ಅದೇ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ರಾಂತಿ ತಂದೆವು ಎಂದು ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿಕೊಂಡವರು, ಈಗ ಅದೇ ಯುಪಿಐ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ಹಾಕಿ ಜನರ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಮುರಿಯಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೃತಕಾಲದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿರುವ ಅವರು, ಕೇಂದ್ರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಜನರು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
