ನವದೆಹಲಿ: ಕರ್ನಾಟಕ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಗಳು ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎತ್ತಿವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯ(SC-NBWL) ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು “ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು/ಗುರುತಿಸಲು 1980 ರ ವನ್ (ಸಂರಕ್ಷಣ್ ಏವಂ ಸಂವರ್ಧನ್) ಅಧಿನಿಯಮ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು/ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ.
ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣವು ಅರಣ್ಯೇತರ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣದಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲು ಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿವೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮರ ನೆಡುವಿಕೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು, ಅದು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದಾದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಕೃತವಾಗಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಮಾರ್ಚ್ 21, 2025 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯ (SC-NBWL) ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ 90 ನೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ತರಲು 1980 ರ ವನ್ (ಸಂರಕ್ಷಣ್ ಏವಂ ಸಂವರ್ಧನ್) ಅಧಿನಿಯಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅಗತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್, ಲೆಸ್ಸರ್ ಫ್ಲೋರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಘೇಂಡಾಮೃಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಹಾರ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಪರಿಸರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. SC NBWL ಸಹ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ದಾಖಲಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಳಗಿನ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಳುಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಪೊದೆಸಸ್ಯ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಾಜುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಭೂ-ಬಳಕೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಮಿತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ನಕ್ಷೆ ರಚನೆಗೆ ಸಸ್ಯವರ್ಗ-ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ-ಪ್ರಭೇದ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ರೇನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವಾಗಿರುವ ಒಣಭೂಮಿಗಳು ಸುಮಾರು 228 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 69% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ಹವಾಮಾನ-ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವಾ ಮೌಲ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ
ಸಂರಕ್ಷಿತ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾಲೋಚಿತ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾದುಹೋಗುವ ಪಶುಪಾಲಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ಸಭೆಯು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಗುಜ್ಜರ್ಗಳು, ಬಕ್ಕರ್ವಾಲ್ಗಳು, ಭೋಟಿಯಾ, ವ್ಯಾನ್ ಗುಜ್ಜರ್ಗಳು, ಮೊಂಗ್ಪಾ, ರೆಬಾರಿ/ರೈಕಾ, ಧಂಗರ್ ಮತ್ತು ಗೊಲ್ಲಾಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮುದಾಯಗಳು ಬಹು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಅತಿಯಾದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಭೂಮಿಗಳ ತೀವ್ರ ಅವನತಿಯನ್ನು ಸಮಿತಿ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ (WII) ಈಗ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ CAMPA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು.
ಚಿತ್ರಕೃಪೆ : ಎಐ
