ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ, ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಗಳು. ಎಸ್‌ಬಿಐ (SBI) ನ ‘ಲಖಪತಿ’ ಆವರ್ತಕ ಠೇವಣಿ (Recurring Deposit – RD) ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದು? ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ.
1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿತಾಯ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯಾವಾಗಲೂ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಏಕಕಾಲಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (SBI) ‘ಹರ್ ಘರ್ ಲಖಪತಿ’ (Har Ghar Lakhpati) ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಆವರ್ತಕ ಠೇವಣಿ (RD) ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಠೇವಣಿ ಇಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಉಳಿತಾಯದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯು 3 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಠೇವಣಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಾಸಿಕ ಕಂತಿನ ಮೊತ್ತವು, ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಠೇವಣಿದಾರರ ವರ್ಗವನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ಅಥವಾ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು) ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ, 3 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ಠೇವಣಿ ಮೊತ್ತವು ರೂ. 2,510 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ರೂ. 610 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ರಿಯಾಯಿತಿ ಇದ್ದು, ಅವರಿಗಾಗಿ ಮಾಸಿಕ ಕಂತುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರೂ. 2,500 ಮತ್ತು ರೂ. 600 ರಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಎಸ್‌ಬಿಐ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ 3 ಮತ್ತು 4 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಆವರ್ತಕ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಾರ್ಷಿಕ 6.55% ಬಡ್ಡಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅದೇ ರೀತಿ 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ 6.30% ಬಡ್ಡಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ 0.50% ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಡ್ಡಿ ಸಿಗಲಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ 7.05% ಮತ್ತು 6.80% ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಖಾತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಎಸ್‌ಬಿಐನಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಖಾತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಬಹುದು. ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೂ (ಮಕ್ಕಳಿಗೂ) ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ. 10 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಬಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲಕರು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಾಸಿಕ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನಮ್ಯತೆ (flexibility) ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂತುಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪಾವತಿ ಅಥವಾ ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೂ, ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಸಿಗುವ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ (maturity proceeds) ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು, ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ
ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು (ದಂಡವನ್ನು) ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ, ಎಸ್‌ಬಿಐ (SBI) ಪ್ರತಿ 100 ರೂಪಾಯಿಗೆ 1.5 ರೂಪಾಯಿಯಂತೆ ಮಾಸಿಕ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಠೇವಣಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಶುಲ್ಕವು ಪ್ರತಿ 100 ರೂಪಾಯಿಗೆ 2 ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಠೇವಣಿದಾರರು ಸತತ ಆರು ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ವಿಫಲರಾದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು.
ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಧಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆಯಾದರೂ, ಗ್ರಾಹಕರು ದಂಡವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗಿನ ಮೂಲ ಮೊತ್ತದ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ 0.50% ರಷ್ಟು ಕಡಿತವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲೆ 1% ರಷ್ಟು ಕಡಿತವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಸ್‌ಬಿಐ (SBI) ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ‘ಹರ್ ಘರ್ ಲಖಪತಿ’ (Har Ghar Lakhpati) ಯೋಜನೆಯು, ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹಣ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದು ಸೂಕ್ತ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
