ಸದ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ರೀಲ್ಸ್, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಶಾರ್ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ವಿಡಿಯೋಗಳು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಐದು ನಿಮಿಷ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸ್ಕ್ರೋಲ್‌ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇದು ಕ್ರಮೇಣ ವ್ಯಸನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಶಾರ್ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದಂತಹ ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ರೀಲ್ಸ್, ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ ನೋಡುತ್ತಾ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಶಾರ್ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ವಿಡಿಯೋಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಮೆದುಳಿನ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
2024ರಲ್ಲಿ Frontiers in Human Neuroscience ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ EEG ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ 56 ಯುವಕರ ಮೇಲೆ ಶಾರ್ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು. ಶಾರ್ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್‌ ಪ್ರದೇಶವು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವಂತಹ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವವರಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಶಾರ್ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೆದುಳಿನ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಆದರೆ ರೀಲ್ಸ್ ಅಥವಾ ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ ನೋಡುವುದರಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ 71 ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ 98,299 ಮಂದಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಶಾರ್ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ವಿಡಿಯೋ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರಲ್ಲಿ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ರೀಲ್ಸ್ ಅಥವಾ ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಆಗಾಗ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಓದು ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫೋನ್‌ ಅನ್ನು ದೂರ ಇಡುವುದು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
