ಬೆಂಗಳೂರು : ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕಂಟಕ ಎದುರಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಬಜೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳು ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಟ್ಟಿರುವ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.
ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಎದುರಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ ಹಿಂಜರಿತ ಎಂದಷ್ಟೇ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಬಜೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳು ಈಗ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಮೇತ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಿರುವ ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ತೀವ್ರ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಾಲದ ಸುಳಿ, ಶಿಕ್ಷಕರ ವೇತನದ ಹೊರೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ದಿನೇದಿನೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಳೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳ ‘ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ’ ಸ್ಥಿತಿ
ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ‘ಎಡ್ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ’ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಸನ್ನ ಕುಮಾರ್ ಬಿಜಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಶಾಲಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳು ಈಗ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳತ್ತ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿವೆ. “ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ಬಜೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿಹಾಕುತ್ತಿವೆ” ಎಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ದಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಕಂಪನಿ’ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಎನ್. ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅರಸ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಶಾಲೆಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಭಾರಿ ಆಕರ್ಷಕ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳು, ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿ ಹಾಗೂ 50 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪೋಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, 15 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಶಾಲೆಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕದ ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿ (State Board) ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ನ ಸಿಬಿಎಸ್ಇ (CBSE) ಅಥವಾ ಐಸಿಎಸ್ಇ (ICSE) ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಮಾರು 5,500 ಶಾಲೆಗಳು ಮಾನ್ಯತೆ ನವೀಕರಣ (Recognition Renewal) ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಕುಟುಂಬ ನಡೆಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವಕರು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ದಿನನಿತ್ಯದ ದೂರುಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭಾಂಶದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕೊರತೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಿ. ಶಶಿ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ಶಿಶುವಿಹಾರಕ್ಕೆ (Kindergarten) ಬರುವ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 100-200 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಳು ಸ್ವಂತ ಜೇಬಿನಿಂದ ಹಣ ಹಾಕಿ ಶಾಲೆ ನಡೆಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಜಾಗದ ಮೌಲ್ಯ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಭೂಮಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಮೂರು ಮಾದರಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಕೈಬದಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ:
ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರಾಟ: ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಮೌಲ್ಯದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು.
ಗುತ್ತಿಗೆ/ಬಾಡಿಗೆ: ತಿಂಗಳಿಗೆ 5 ಲಕ್ಷದಿಂದ 40 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಯವರೆಗೆ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವುದು.
ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ: ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳ ಜೊತೆ ಶೇರ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶಾಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು.
ಮಾರಾಟಕ್ಕೂ ಸಿಗದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸುಳಿ
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುವ ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಯಾರೂ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಭಾರಿ ಆಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಶಾಲೆಗಳು, ಶಾಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಾಲಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು (Court Cases) ಮತ್ತು ಭೂದಾಖಲೆಗಳ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿವೆ. ಇಂತಹ ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಶಾಲಾಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಇತ್ತ ಶಾಲೆ ನಡೆಸಲಾಗದೆ, ಅತ್ತ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗದೆ ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಮೊದಲು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೇವೆಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಅದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ಮಯ ಹಾಗೂ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ
