ಚಂಡೀಗಢ-: ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ Special Intensive Revision (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಘವ್ ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಹೆಸರು ‘Permanently Shifted’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಚಡ್ಡಾ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಮಾಸ್ತರ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಎಎಪಿ ತೊರೆದು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಸೇಡಿನ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಎಎಪಿ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದ್ದು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಏನಾಗಿದೆ?
ಏನಾಗಿದೆ?
ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಪಂಜಾಬ್‌ನ SIR ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದೆ, ASDD—Absent/Shifted/Dead/Duplicate ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘Permanently Shifted’ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಮತದಾರ ನೋಂದಣಿ ಮೊಹಾಲಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
ಚಡ್ಡಾ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ತಾವು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹಾಲಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಮೊಹಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ‘Shifted’ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಅಂತಿಮವಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ Claims and Objections ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಚಡ್ಡಾ ಆರೋಪದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು
ಚಡ್ಡಾ ಆರೋಪದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು
ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ BLO, AERO, ERO ಮತ್ತು DEO ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ವರ್ಗಾವಣೆ, ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇರುವುದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ SIR ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ Paragraph 4(d) ಅನ್ನು ಚಡ್ಡಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ‘protected list’ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರು ಚುನಾವಣಾ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, Claims and Objections ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪ.
ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿಲುವೇನು?
ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿಲುವೇನು?
ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಅನಿಂದಿತಾ ಮಿತ್ರಾ ಅವರು ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಏಕೆ ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ತಮಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಸರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ, ಅಳಿಸಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ವರದಿ ಪಡೆಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಚಡ್ಡಾ ಮಾಡಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಅಂತಿಮ ದೃಢೀಕರಣ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಪ್ರಸ್ತುತ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ‘ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಎಎಪಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಳಿಸಿದೆ’ ಎಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವರ ಆರೋಪ; ಅದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ.
AAP ಪ್ರತಿದಾಳಿ:
AAP ಪ್ರತಿದಾಳಿ:
“ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ”
ಎಎಪಿ ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಪಕ್ಷದ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ SIR ಅನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವೇ ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರವಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೇರ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಎಪಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಎಎಪಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆರೋಪವನ್ನೂ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ—ಚಡ್ಡಾ ದೆಹಲಿಯ ರಾಜೇಂದ್ರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ‘backdated process’ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ತಮಗೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ಪಕ್ಷ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪವೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸದ್ಯ ಎಎಪಿಯ ಆರೋಪವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
2022ರಲ್ಲಿ ಎಎಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಚಡ್ಡಾ, ಏಪ್ರಿಲ್ 24, 2026ರಂದು ಎಎಪಿಯ ಇನ್ನೂ ಆರು ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಒಟ್ಟು ಏಳು ಸದಸ್ಯರು—ಎಎಪಿಯ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಬಲದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು—ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಎಪಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಉಳಿದವರಲ್ಲಿ ಸಂಜಯ್ ಸಿಂಗ್, ಎನ್.ಡಿ. ಗುಪ್ತಾ ಮತ್ತು ಬಲ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸೀಚೇವಾಲ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ‘Shifted’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಘಟನೆ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿವಾದವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಎಎಪಿ–ಬಿಜೆಪಿ ನಡುವಿನ ನೇರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್ SIR: ಚಡ್ಡಾ ಒಬ್ಬರ ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ
ಪಂಜಾಬ್ SIR: ಚಡ್ಡಾ ಒಬ್ಬರ ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ
ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ SIRನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು 20.66 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 9.44 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿಯನ್ನು ‘permanently shifted’, 5.74 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿಯನ್ನು ಮೃತರು, 4.13 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಯಾಗದವರು/ಅನುಪಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವವರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1.19 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿಯನ್ನು duplicate entries ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ರಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು 2.14 ಕೋಟಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರ ಪೈಕಿ 9.63%ಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಚಡ್ಡಾ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ, ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅರ್ಹರಲ್ಲದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವೆಂಬ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೇನು?
ಈಗ ಮುಂದೇನು?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಟ್ಟಿ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ. Claims and Objections ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವವರು ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಧಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರವರೆಗೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ; ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿವೆ:
ಅವರ ಮೊಹಾಲಿ ಮತದಾರ ನೋಂದಣಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ‘Permanently Shifted’ ಎಂದು ಏಕೆ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು?
ಆ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ BLO/ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು?
Claims and Objections ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸೇರುತ್ತದೆಯೇ?
ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮ
ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ 2027ರ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಎಎಪಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರತೆ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಎಎಪಿಯಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಏಳು ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಸಮೀಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಅದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಮತದಾರ ನೋಂದಣಿಯೇ ವಿವಾದವಾಗಿರುವುದು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ, ಸದ್ಯದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಏನೆಂದರೆ: ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಪಂಜಾಬ್‌ನ SIR ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘Permanently Shifted’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ವರದಿಗಳಿಂದ ದೃಢವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಎಎಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬ ಚಡ್ಡಾ ಅವರ ಆರೋಪ ಇನ್ನೂ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು Claims and Objections ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವೇ ಈ ವಿವಾದದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಎಎಪಿ–ಬಿಜೆಪಿ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ಗಮನ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
