ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ, ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಯಾವಾಗ? ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಿತೃ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ತಮ್ಮ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಈ ಅವಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಆಶ್ವಯುಜ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ 16 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪಿತೃ ಪಕ್ಷ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ವರ್ಷ ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳ ಅವಧಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, ಶನಿವಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, ಶನಿವಾರದಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿದೆ.

ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದ ಮಹತ್ವವೇನು?

ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಗಲಿದ ಪೂರ್ವಜರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮಾಡುವ ತರ್ಪಣ, ಪಿಂಡ ಪ್ರದಾನ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಜರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.

ಪೂರ್ವಜರು ತೃಪ್ತರಾದರೆ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಸಂತೋಷ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಯಾವ ತಿಥಿಯಂದು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದರೋ, ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅದೇ ತಿಥಿಯಂದು ಅವರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ.

ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು?

ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪಿತೃ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕುತೂಪ ಕಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರಾದ್ಧ ಹಾಗೂ ತರ್ಪಣ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆ, ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾಜಲ ಬಳಸುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಪಿತೃ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಜಲತರ್ಪಣ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪಂಚಬಲಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ

ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ವಿಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರದ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಪಂಚಬಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.

ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ:

• ಹಸು

• ನಾಯಿ

• ಕಾಗೆ

• ದೇವತೆಗಳು

• ಇರುವೆಗಳು

ಇವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಗೆಯನ್ನು ಯಮಧರ್ಮರಾಜನ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ಪಿತೃ ದೇವತೆಗಳ ದೂತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಗೆಗೆ ಪಿಂಡ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ ಸತ್ಕರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪಿತೃ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಐದು ವಿಧದ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಪೂರ್ವಜರ ಮರಣ ತಿಥಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?

ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಯಾವ ತಿಥಿಯಂದು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ಬರುವ ಸರ್ವಪಿತೃ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಪಿತೃ ಪಕ್ಷದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾದ ಸರ್ವಪಿತೃ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ಪಿತೃ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ.

ಪಿತೃ ಋಣ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ದೇವ ಋಣ, ಋಷಿ ಋಣ ಹಾಗೂ ಪಿತೃ ಋಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಋಣಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತೃ ಋಣಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಜರ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಸಂತೋಷ, ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಪಿತೃ ಋಣ ತೀರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ, ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಶುಭ ಫಲಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ವೇದಪಂಡಿತರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸೂಚನೆ: ಮೇಲಿನ ವಿವರಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಆಚರಣೆಗಳ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕಗಳು ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು.