ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿ’ (ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ) ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ನಾಯಕರ ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆ ಸಿ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿಯನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮೂವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮಾತ್ರ 5 ವರ್ಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ
ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಲವು ಏರಿಳಿತಗಳ ನಡುವೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ, ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಮತ್ತು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಂತಹ ನಾಯಕರು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಪೂರೈಸಿದ್ದು, ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಜನರಿಗಿದ್ದ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದು, ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೈತ್ರಿ ಧರ್ಮದ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಶಿಸ್ತು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಾಂತರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಮೂವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 1, 1956ರಂದು ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯಾದ ನಂತರ, ಕೇವಲ ಮೂವರು ನಾಯಕರು ಮಾತ್ರ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ನೂರಾರು ಕಾರಣ
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಂತ್ರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಬಂದಿವೆ. ಇದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ,ಇದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2004 ರಿಂದ 2013ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಬದಲಾದವು.ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣ: ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯವು ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ಕಚ್ಚಾಟಗಳು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚದುರಂಗದಾಟ: ‘ಆಪರೇಷನ್ ಕಮಲ’ ಅಥವಾ ಶಾಸಕರ ಬಣಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ
ತಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರ ವಿರೋಧ ಅಥವಾ ಅತೃಪ್ತಿ ಶಮನವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಹಲವು ಅವಧಿಗಳು).
ಕೇಂದ್ರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಎಂಟು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಈ ರೀತಿಯ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (2023ರಿಂದ) ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ ಮತ್ತು ಒಳಜಗಳಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ.
ಜನಪರ ಆಡಳಿತ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದಶಕಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ನಾಯಕರು ಮಾತ್ರ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯದ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಸ್ಥಿರ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ 6 ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹೇರಲಾಗಿದೆ. ಬಹುಮತವಿದ್ದರೂ ಪಕ್ಷಾಂತರ, ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಮತ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಪೂರೈಸಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು
ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ (1962–1968)
ಇವರು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಇವರು,
ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದರು.
ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು (1972–1977)
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹರಿಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇವರು, ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಇವರ ಆಡಳಿತ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು.
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ (2013–2018):
ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ 5 ವರ್ಷಗಳ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದ್ದು. ಇವರ ಆಡಳಿತವು ‘ಅಹಿಂದ’ (ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ಹಿಂದುಳಿದವರು, ದಲಿತರು) ವರ್ಗಗಳ ಪರವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
