ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಟೀ, ತಿಂಡಿ ಖರೀದಿಸುವವರೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ನೋಟುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ನೋಟುಗಳು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದುಹೋಗುವುದು, ಮಡಚಿ ಹಾಳಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕೊಳಕಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಏನು ಲಾಭ?
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಆಟೋ ಚಾಲಕರು, ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿದಿನ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವವರಿಗೆ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ನೋಟುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಇಂತಹ ನೋಟುಗಳು ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬಂದರೆ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಣ ಒದ್ದೆಯಾಗುವುದು, ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಬೆವರಿನಿಂದ ನೋಟುಗಳು ತೇವಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಾಗುವ ನೋಟುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ನೋಟುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಲಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಹರಿದ ಅಥವಾ ಕೊಳಕಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮುಜುಗರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೂ ಹೊರೆ ಇಲ್ಲ; ಎಟಿಎಂಗಳಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ!
ಹೊಸ ನೋಟುಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಈಗಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಂತೆಯೇ ಇರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಎಟಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ನೋಟುಗಳ ಗಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚದ ಅನುಭವವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯರ ಕೈಗೆ ಯಾವಾಗ ಬರಲಿವೆ?
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮುಖಬೆಲೆಯ ತಲಾ 100 ಕೋಟಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳ ಕೌಂಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ನೋಟುಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಕುರಿತು ಆರ್‌ಬಿಐನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಬೇಕಿದೆ.
