ಪ್ರಪಂಚದ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಏನು ಗೊತ್ತು? ಷಹಜಹಾನ್ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ನಿ ಮುಮ್ತಾಜ್ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಿಳಿ ಹರಳಿನ ಅದ್ಭುತ, ಪ್ರೀತಿಯ ಸಜೀವ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ‘ತಾಜ್ ಮಹಲ್’ ಎಂಬುದು ಅದರ ಅಸಲಿ ಹೆಸರೇ ಅಲ್ಲವಂತೆ! ಅದರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
‘ರೌಜಾ ಎ ಮುನವ್ವರ್’.. ಅಸಲಿ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ
ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಸುಂದರಿಯಂತೆ ನಿಂತು, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯದಂತೆ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಮೊಘಲ್ ಕಾಲದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ.. ಈ ಅದ್ಭುತ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ‘ರೌಜಾ ಎ ಮುನವ್ವರ್’ (Rauza-i-Munawwar) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ‘ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸಮಾಧಿ’ ಅಥವಾ ‘ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಮಾರಕ’ ಎಂದಾಗಿದೆ.
ಮುಮ್ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಅವರ ಅಸಲಿ ಹೆಸರು ‘ಅರ್ಜುಮಂದ್ ಬಾನು ಬೇಗಂ’. ಷಹಜಹಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ‘ಮುಮ್ತಾಜ್ ಮಹಲ್’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಸಮಾಧಿಗೆ ‘ರೌಜಾ ಎ ಮುನವ್ವರ್’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ.. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವಾದ ‘ಮುಮ್ತಾಜ್ ಮಹಲ್’ ಎಂಬುದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಂಡು (ಶಾರ್ಟ್ ಆಗಿ), ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ‘ತಾಜ್ ಮಹಲ್’ ಆಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.
22 ವರ್ಷಗಳ ಶ್ರಮ.. 20,000 ಕಲಾಕಾರರು
ಈ ಅದ್ಭುತ ಸ್ಮಾರಕದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಕ್ರಿ.ಶ. 1632 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸುಮಾರು 22 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು 20,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕಾರರು ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ‘ಉಸ್ತಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಲಾಹೋರಿ’ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ವೈಭವಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ‘ಮಕ್ರಾನಾ’ದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯನ್ನು (White Marble) ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ 28 ಬಗೆಯ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೈಂಡ್ ಬ್ಲೋಯಿಂಗ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನೈಪುಣ್ಯತೆ
ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅದ್ಭುತಗಳು ಇಂದಿಗೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ:
- ಬಾಗಿರುವ ಮಿನಾರ್ಗಳು (ಸ್ತಂಭಗಳು): ತಾಜ್ ಮಹಲ್ನ ನಾಲ್ಕೂ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳು ನೇರವಾಗಿರದೆ, ಹೊರಗಡೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿವೆ. ಭೂಕಂಪ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಸಂಭವಿಸಿದರೂ, ಆ ಸ್ತಂಭಗಳು ಮುಖ್ಯ ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ಬೀಳದೆ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೀಳಲಿ ಎಂಬ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ಪಿಯೆಟ್ರಾ ಡ್ಯೂರಾ ಕಲೆ (Pietra Dura): ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾದ ಹೂವಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮಸುಕಾಗದೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
- ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಇಲ್ಯೂಷನ್ (ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಮೆ): ನೀವು ತಾಜ್ ಮಹಲ್ನ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಆ ಕಟ್ಟಡವು ನಿಮಗೆ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಅದರ ಹತ್ತಿರ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ ಅದು ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರಲ್ ಟ್ರಿಕ್ ಆಗಿದೆ.
ವಿವಾದಗಳು – ‘ತೇಜೋ ಮಹಾಲಯ’ ವಾದ
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಸುತ್ತ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಹೆಸರು ‘ತೇಜೋ ಮಹಾಲಯ’ ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತಿಹಾಸದ ಪುರಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಇದನ್ನು ಷಹಜಹಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಮಾಧಿ ಎಂದೇ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 1983 ರಲ್ಲೇ ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಇದನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮುಖ್ಯಾಂಶದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ (World Heritage Site) ಗುರುತಿಸಿದೆ.
