ಮದುವೆ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ! ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಮುಂಬೈ: ಮದುವೆಯಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಧರ್ಮ ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಧರ್ಮ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಹೊಸ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಮದುವೆಯಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಧರ್ಮಾಂತರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಧರ್ಮ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಮದುವೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬಲವಂತದ ಅಥವಾ ವಂಚನೆಯ ಮತಾಂತರವನ್ನು ಒಪ್ಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೊಸ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.

ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರ ತಡೆಯಲು ಕಾನೂನು

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ–2026ರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಲವಂತ, ವಂಚನೆ, ಬೆದರಿಕೆ, ಆಮಿಷ, ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ, ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ಮದುವೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಧರ್ಮಾಂತರವನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಧರ್ಮ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು 60 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನೂ ಕಾಯ್ದೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಥಾಣೆಯ 70 ವರ್ಷದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರೊಬ್ಬರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಕಾನೂನು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.

ಧರ್ಮ ಬದಲಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ…

ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಹೇಶ್ ಸಿ. ತ್ರಿಪಾಠಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅದ್ವೈತ್ ಸೇಠ್ನಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು, ಸಮಾಜದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

“ಯಾರಿಗಾದರೂ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಮದುವೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಧರ್ಮಾಂತರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿತು.

ಮದುವೆಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಧರ್ಮ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತು.

ಹೊಸ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ

ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿನ ‘ಆಮಿಷ’ ಎಂಬ ಪದದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಾಂತರಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಈ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು. ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು.

ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಬಳಿಕ ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಕುರಿತ ಸುದ್ದಿ ವರದಿ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.