ಇಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲಸ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಮನರಂಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಮೊಬೈಲ್ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರದೆಗಳ ಮುಂದೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಮ್ಮೆ ವಯೋವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕೊರತೆ, ನೆನಪಿನ ಸಮಸ್ಯೆ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈಗ ಯುವಕರು ಹಾಗೂ ಕಿಶೋರರಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ನೇರವಾಗಿ ನರ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ?
ಮನುಷ್ಯನ ಮೆದುಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮೊಬೈಲ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ರೀಲ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮೆದುಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:
- ಒಂದೇ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು.
- ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು.
- ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ತೊಂದರೆ.
- ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕಷ್ಟ.
- ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪದೇ ಪದೇ ಮೊಬೈಲ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು.
- ದಿನನಿತ್ಯದ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಕುಸಿಯುವುದು.
ನಿದ್ರೆಗೆ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಏಕೆ ಶತ್ರು?
ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುವುದು ನಿದ್ರೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಫೋನ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು (Blue Light) ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ:
- ನಿದ್ರೆ ಬಾರದಿರುವುದು.
- ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿದ್ರೆ ಸಿಗದಿರುವುದು.
- ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕುಸಿಯುವುದು.
- ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು.
- ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.
- ಕಿರಿಕಿರಿ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ.
- ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಸಿತ.
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಕಣ್ಣಿನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ದೇಹಕ್ಕೂ ಸಮಸ್ಯೆ
ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪರದೆ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:
- ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಲೆನೋವು.
- ಕಣ್ಣಿನ ಒತ್ತಡ (Eye Strain).
- ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಭುಜ ನೋವು.
- ತಪ್ಪಾದ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿ (Posture).
- ಪರದೆ ನೋಡಿದ ನಂತರ ತೀವ್ರ ಆಯಾಸ.
ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ‘ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ನೆಕ್’ (Text Neck) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯೆ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯದಿರುವುದರಿಂದ ತಲೆನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಫಟೀಗ್ (Digital Fatigue) ಎಂದರೇನು?
ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಆಯಾಸ ಅನುಭವಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಫಟೀಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ಮಾನಸಿಕ ದಣಿವು.
- ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.
- ಕಿರಿಕಿರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು.
- ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕೊರತೆ.
- ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೂ ಗೊಂದಲ.
- ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನೆನಪಿಡಲು ಕಷ್ಟ.
ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
- 20-20-20 ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸಿ. ಪ್ರತಿ 20 ನಿಮಿಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 20 ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 20 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ನೋಡಿ.
- ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಓದಿನ ಮಧ್ಯೆ ನಿಯಮಿತ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಸರಿಯಾದ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಅನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ.
- ಮಲಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
- ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ ಹಾಗೂ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಯಾವಾಗ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು?
ಪ್ರತಿ ತಲೆನೋವು ಅಥವಾ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
- ನಿರಂತರ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು.
- ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಲೆಸುತ್ತು.
- ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲತೆ.
- ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ.
- ಫಿಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಮೂರ್ಛೆ.
- ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೂ ನೆನಪಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ.
ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ನರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ತಜ್ಞರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದರೂ, ಅದರ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮೆದುಳು, ಕಣ್ಣು, ನಿದ್ರೆ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು, ನಿಯಮಿತ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಲೇ ಮೆದುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
