ನವದೆಹಲಿ: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ AQI 300ರ ಗಡಿ ದಾಟಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ದಟ್ಟ ಹೊಗೆ (ಸ್ಮಾಗ್) ಆವರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಕಳೆದ ವಾರ ಸುರಿದ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದೀಗ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಟ್ಟವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯು ದಟ್ಟ ಹೊಗೆಯಿಂದ (ಸ್ಮಾಗ್) ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಸೋಮವಾರದಂದು ದೆಹಲಿಯ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ “ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ” (very poor) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಭಾನುವಾರ ನವದೆಹಲಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಪಥದಲ್ಲಿ, ದಟ್ಟ ಹೊಗೆಯ ನಡುವೆ ‘ಆಂಟಿ-ಸ್ಮಾಗ್ ಗನ್’ (ಧೂಳು-ಹೊಗೆ ನಿವಾರಕ ಯಂತ್ರ) ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7.05ಕ್ಕೆ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕವು (AQI) 307ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (CPCB) ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾನುವಾರ ನಗರದಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸರಾಸರಿ AQI 261 (“ಕಳಪೆ” ಅಥವಾ poor) ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ದಿನದ 117 (“ಮಧ್ಯಮ” ಅಥವಾ moderate) ಮಟ್ಟದಿಂದ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ದೆಹಲಿಯ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ, AQI 60ರಷ್ಟಿತ್ತು; ಇದು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ದಿನವಾಗಿತ್ತು.
36 ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ “ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ” ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ದಾಖಲು:
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು 59 ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 58 ಕೇಂದ್ರಗಳ ದತ್ತಾಂಶ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 36 ಕೇಂದ್ರಗಳು “ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ” (very poor) ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಜಹಾಂಗೀರ್‌ಪುರಿ ಕೇಂದ್ರವು 417ರ AQI ಮಟ್ಟದೊಂದಿಗೆ “ತೀವ್ರ” (severe) ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಐದು ಕೇಂದ್ರಗಳು “ಮಧ್ಯಮ” (moderate) ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಕೇಂದ್ರಗಳು “ಕಳಪೆ” (poor) ವರ್ಗದಲ್ಲಿವೆ.
CPCBಯ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, 0-50ರವರೆಗಿನ AQI “ಉತ್ತಮ” (good), 51-100 “ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ” (satisfactory), 101-200 “ಮಧ್ಯಮ” (moderate), 201-300 “ಕಳಪೆ” (poor), 301-400 “ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ” (very poor) ಮತ್ತು 401-500 “ತೀವ್ರ” (severe) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. PM2.5 ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ
ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ, CPCB (ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ) ವರದಿ ನೀಡುವ 58 ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 51 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ PM2.5 ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ; ಉಳಿದ ಏಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ PM10 ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನ, 57 ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 46ರಲ್ಲಿ PM2.5 ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವಾಗಿದ್ದರೆ, 11 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ PM10 ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 11 ರಂದು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ “ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ” (very poor) ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು; ಆಗ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸರಾಸರಿ AQI (ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ) 305 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಫೆಬ್ರವರಿ 4 ರಂದು AQI 339 ತಲುಪಿತ್ತು.
ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾರ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜಧಾನಿಯ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 1 ರ ನಡುವೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವ (farm fires) 1,394 ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಾಸಾ (NASA) ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶವು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ 1,249 ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ 145 ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ 171 ಘಟನೆಗಳು ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಉಪಗ್ರಹವು 1,861 ಬೆಂಕಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿತ್ತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ದಿನದ ತಡವಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ ‘ಮೆಟಿಯೋಸ್ಯಾಟ್’ (Meteosat) ಉಪಗ್ರಹವು ದಾಖಲಿಸಿದ ಬೆಂಕಿಯ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 98 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಿವೆ; 2024 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ 94 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿತ್ತು. ಎರಡೂ ವರ್ಷಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ವಾಸ್ತವಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವಿಕೆಗಳು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:30 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಉಪಗ್ರಹವು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿಂದ ಹಾದುಹೋದ ನಂತರವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಲಿದೆ:
ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞ ನವದೀಪ್ ದಹಿಯಾ ಅವರು, ‘ಸ್ಮಾಗ್’ (ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಮಂಜಿನ ಮಿಶ್ರಣ) ಋತು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. “ದೆಹಲಿ NCR ನಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ AQI ಸಂವೇದಕಗಳು ಈಗ AQI ಮಟ್ಟವನ್ನು 300 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕವು ಇಂದು ರಾತ್ರಿ 400-500 ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಏರುತ್ತಿವೆ. ಗಾಳಿಯ ಹರಿವು ವಾಯುವ್ಯದಿಂದ ಶಾಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಅವರು X ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂದಿನ ಏಳರಿಂದ 10 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಕೂಲಕರ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಹಿಯಾ ಹೇಳಿದರು, ದೆಹಲಿ-NCR ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
