ಮೋದಿ–ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಭೇಟಿ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಇರಾನ್‌ಗೆ ನೆರವಾದರೆ ನಿರ್ಬಂಧದ ಬಿಸಿ

ನವದೆಹಲಿ/ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್-ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಡುವೆ ಅಮೆರಿಕವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.

ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನದ ಬಿಷ್ಕೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 26ನೇ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ (SCO) ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಇರಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಸೌದ್ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಕೊ ರೂಬಿಯೊ ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ರೂಬಿಯೊ ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಸದ್ಯ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಮಗೆ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ವೇಳೆ, ಯಾವುದೇ ದೇಶವು ಇರಾನ್‌ಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಾರದು ಅಥವಾ ಟೆಹ್ರಾನ್‌ಗೆ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೂ ಅಮೆರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತ-ಇರಾನ್ ಚರ್ಚೆಗಳು

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಅವರ ಬಿಷ್ಕೆಕ್ ಭೇಟಿಯು ಕೇವಲ ಸೌಜನ್ಯದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದವು.

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಭಾರತ–ಇರಾನ್ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಭಾರತದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಭಾರತದ ನಿಲುವನ್ನೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ನೌಕೆಗಳು, ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ನೌಕಾಯಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಕ್ಕು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಭಾರತ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಮೋದಿ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12–13ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ BRICS ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವ

ರೂಬಿಯೊ ಸಂದೇಶದ ಅರ್ಥವೇನು?

ರೂಬಿಯೊ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಗುರಿ ಭಾರತ–ಇರಾನ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇರಾನ್‌ಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಉಸಿರಾಟದ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ನಿಲುವಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್‌ಗೆ ಹಣಕಾಸು, ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾಗಾಟ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಆದಾಯ ದೊರೆತರೆ, ಆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ವಾದ. ರೂಬಿಯೊ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇರಾನ್‌ನ ನಿರ್ಬಂಧ ತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. 2026ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಈಗಾಗಲೇ ಇರಾನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟ ಜಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತ್ತು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರಾನ್‌ನ ಮಹತ್ವ

ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲ. ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಪರ್ಕ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಹಾಗೂ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು—ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇರಾನ್ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತ–ಇರಾನ್ ಸಂಬಂಧದ ಈ ಆಯಾಮ ಹೊಸದಲ್ಲ. 2003ರಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಚಾಬಹಾರ್ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದವು.

2015ರಲ್ಲಿ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. 2017ರಲ್ಲಿ ಚಾಬಹಾರ್ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಗೋಧಿ ರವಾನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬಂದರು ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಯಿತು.

2018ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಬಂದವು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವೂ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ನೆರವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಾಬಹಾರ್‌ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿನಾಯಿತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಚಾಬಹಾರ್‌ನ ಶಹೀದ್ ಬೆಹೆಷ್ಟಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಪೆಜೆಶ್ಕಿಯನ್ ಕಝಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಚಾಬಹಾರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು.

2026ರ ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕವು 2026ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ತೈಲ, ಸಾಗಾಟ ಮತ್ತು ನೆರಳು-ವ್ಯಾಪಾರ ಜಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರಾನ್‌ನ ತೈಲ ಆದಾಯದ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ “Operation Economic Outcast” ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಸ್ತಿಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಚಿನ್ನ, ವಿಮಾನಯಾನ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ. ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಡೆಸಿದರೆ ದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಅಮೆರಿಕ ನೀಡಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳವಾದದ್ದು ಅಲ್ಲ: ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುವುದು?

ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯೂಹ

ಚಾಬಹಾರ್ ಮತ್ತೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಯುರೇಷಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಚಾಬಹಾರ್ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಚಾಬಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ನ ಇತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಮೆರಿಕ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕ ಚಾಬಹಾರ್‌ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ, 2026ರ ನಿರ್ಬಂಧ ವಾತಾವರಣ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು

ಭಾರತದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಮೂರು ಸವಾಲುಗಳು

ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮ ಇಂಧನ. ಆದರೆ ಇರಾನ್‌ನ ತೈಲ ವಹಿವಾಟು ಈಗ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್ ಆಧಾರಿತ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ದ್ವಿತೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಒಂದೆಡೆ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಪಾಲುದಾರ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಇರಾನ್, ರಷ್ಯಾ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು BRICS ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ರೂಬಿಯೊ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ “ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ” ಎಂಬ ಆದೇಶವಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, “ಇರಾನ್‌ಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಡಿ” ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಯುದ್ಧ: ಭಾರತದ ಆತಂಕ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆ

ಇರಾನ್–ಅಮೆರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಈಗ ಕೇವಲ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ, ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಗಾಟ, ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರ್ಮುಜ್ ಮೂಲಕ ಇರಾನ್‌ನ ತೈಲ ರಫ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಇಂಧನ ಆಮದುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋದಿ ಅವರು ಬಿಷ್ಕೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ನೌಕಾಯಾನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಾವಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುರಿತು ಒತ್ತು ನೀಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ; ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಭಾಗವೂ ಹೌದು.

ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮತೋಲನ

ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮತೋಲನದ ಪರೀಕ್ಷೆ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ “ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಇರಾನ್” ಎಂಬ ಸರಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹೂಡಿಕೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಪರ್ಕ, ಚಾಬಹಾರ್, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ನವದೆಹಲಿಯ ಸಾಧ್ಯ ತಂತ್ರವೆಂದರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲ; ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ/ಮಾನವೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಡಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಸಂಬಂಧ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು.

ಇದಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾದರಿಯೂ ಇದೆ—ಚಾಬಹಾರ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕವೂ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು.