ನವದೆಹಲಿ: ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ(ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್) ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು(ED) ವಕೀಲರೊಬ್ಬರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಜಾಲವು ಸುಮಾರು 28,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 2,900 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಗದು ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಳಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
ಶನಿವಾರದಂದು ದೆಹಲಿಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತೆರಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ರಾಶೇಶ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ (ಈತನನ್ನು ರಾಶೇಶ್ ಶಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬಾತನನ್ನು, ಮುಂಬೈನ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ಪಣಜಿಯ ಇಡಿ (ED) ತಂಡವು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಿತು. ಈತನ ಪತ್ತೆಗೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (CISF) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಹಕರಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯನನ್ನು ಪಣಜಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ(PMLA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆತನನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29 ರವರೆಗೆ ಇಡಿ(ED) ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಗೋವಾ ಪೊಲೀಸರು ಜೂನ್ 9, 2025 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಯನ್ನು (FIR) ದಾಖಲಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ತನಿಖೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಗೋವಾ ಮೂಲದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ (ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನ) ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿಸಿ, ಮೇ 21 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2, 2025 ರ ನಡುವೆ ವಿವಿಧ ‘ಮ್ಯೂಲ್’ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ (ವಂಚನೆಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು) 2.60 ಕೋಟಿ ರೂ. ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ವಂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇಡಿ (ED) ಈ ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯನನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರುವಾಗ, ಆತ ಈ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ “ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ” (key node) ಎಂದು ಇಡಿ (ED) ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿತು. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೀಡಿದ ದೂರುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ‘ಅಂಗಡಿಯಾ’ಗಳ (ನಗದು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜಾಲ) ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಿ ಆ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಆತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಆರೋಪಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಕಂಪನಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ‘ವಕಾಲತ್ತನಾಮೆ’ಯನ್ನು (ಕಕ್ಷಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಲು ವಕೀಲರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ದಾಖಲೆ) ಸಲ್ಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋವಾದ ಸಂತ್ರಸ್ತರೊಬ್ಬರಿಂದ ಪಡೆದ ಹಣವನ್ನು, ನಕಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರಕು (commodity), ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 400 ‘ಮ್ಯೂಲ್’ (ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಬಳಸುವ) ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ನಂತರ ಈ ಹಣವನ್ನು ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಹಣ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ (money changers) ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ದೇಶದ 20 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ದಾಖಲಿಸಿದ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು 160ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ (FIR) ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ED ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ನಷ್ಟವು 400 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ.
ಲಂಚ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ‘ಅಂಗಡಿಯಾ’ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹಾಗೂ ಈ ಅಪರಾಧದ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣದ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಲು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ (ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನ) ಎಂಬುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಂಚಕರು ಆಡಿಯೋ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ನಟಿಸಿ, ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಡೆದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ‘1930’ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ‘cybercrime.gov.in‘ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸುಮಾರು 28,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣ ಇದಾಗಿದೆ. ಹಣದ ಹರಿವು ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ED ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬಂಧಿತರಾದ ಏಳನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
