ಬೆಂಗಳೂರು- 1999ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕಿ ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಚುನಾವಣಾ ಕದನವನ್ನು ‘ದೇಶಿ ಬೇಟಿ’ (ಮಣ್ಣಿನ ಮಗಳು) ಮತ್ತು ‘ವಿದೇಶಿ ಬಹು’ (ವಿದೇಶಿ ಸೊಸೆ) ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘Belonging: A Journey of Love’ನಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಾಧಿಸಿದ ಗೆಲುವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ತಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು ಎಂದೂ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
1999ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೇಠಿ ಜೊತೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪಕ್ಷದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಿಜೆಪಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ದೂರವಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳ ನಡುವೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಬಳ್ಳಾರಿಯಿಂದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿತ್ತು. ಸೋನಿಯಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಸೋತರೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಬಹುದು ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಗೆ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಒಣ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂದೃಶ್ಯ, ಅಮೇಠಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ರೆಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿತು.
ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ವೇಳೆ ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲವು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡು, ತಮ್ಮನ್ನು ‘ದೇಶಿ ಬೇಟಿ’ ಹಾಗೂ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ‘ವಿದೇಶಿ ಬಹು’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 1952ರಿಂದ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಚುನಾವಣೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ 4,14,650 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರೆ, ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ 3,58,550 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂದರೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ 56,100 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಇದೇ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೇಠಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಅಮೇಠಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ 1999ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.
ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಅಮೇಠಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕೂಡ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ 1978ರ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಉಪಚುನಾವಣೆಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಳಿಕ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮರಳಲು ನೆರವಾದ ಆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿದ್ದ “ಏಕ್ ಶೇರ್ನಿ, ಸೌ ಲಂಗೂರ್, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿ ಕವಿ ಹಾಗೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಕ್ತಾರ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ವರ್ಮಾ ರೂಪಿಸಿದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಘೋಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಚುನಾವಣೆಯ ನೆನಪು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತು ಮತ್ತು ‘ಸ್ಥಳೀಯ-ವಿದೇಶಿ’ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆದ ಆ ಕದನ, 1999ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಚುನಾವಣಾ ಪೈಪೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

