ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖು ಅಂದ್ರೆ ಜನರಿಗೆ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಭಯ? ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ!

ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ 13ನೇ ತಾರೀಖು ಕಂಡರೆ ಕೆಲವರು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವತ್ತು ಏನಾದರೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ನಡೆಯುತ್ತಾ? ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಬಹುದಾ? ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯೇ? ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರಂತೂ ಈ ದಿನ ಯಾವುದೇ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ‘ಫ್ರೈಡೇ ದಿ 13ತ್’ (Friday the 13th) ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ದಿನವನ್ನು ದುರದೃಷ್ಟದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ? 13ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಯಾಕೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಶುಭವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಚಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ.

13ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡರೆ ಯಾಕೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಭಯ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 12 ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 12 ತಿಂಗಳು, 12 ರಾಶಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಪೂರ್ಣತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ 12ರ ನಂತರ ಬರುವ 13ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಭೋಜನ (Last Supper) ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 13 ಮಂದಿ ಇದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ 13ನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಜುದಾಸ್, ಯೇಸುವಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದಿದ್ದನು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದಲೇ 13 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನಕ್ಕೂ ಯಾಕೆ ಅಶುಭದ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ?

13ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲಿನ ಭಯ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಶುಕ್ರವಾರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತರನ್ನು ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರವನ್ನು ದುಃಖದ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಹೀಗೆ 13ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲಿನ ಭಯ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರದ ಬಗೆಗಿನ ನಂಬಿಕೆ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ‘Friday the 13th’ ಎಂಬ ದುರದೃಷ್ಟದ ಕಲ್ಪನೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಂಬಿಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ.

1307ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13ರಂದು ನಡೆದಿದ್ದೇನು?

ಈ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್‌ಗಳ ಕಥೆಯೂ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. 1307ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13ರಂದು ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್ IV ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಸಂಘಟನೆಯ ನೂರಾರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಘಟನೆಗೂ ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖಿನ ದುರದೃಷ್ಟದ ನಂಬಿಕೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಘಟನೆ ಈ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗೆ ಮೂಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಖಚಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.

ಈ ಭಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಹೆಸರಿದೆ!

ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ಭಯ ಅಥವಾ ಆತಂಕ ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ‘ಪರಾಸ್ಕೆವಿಡೆಕಾಟ್ರಿಯಾಫೋಬಿಯಾ’ (Paraskevidekatriaphobia) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ 13ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಯಕ್ಕೆ ‘ಟ್ರಿಸ್ಕೈಡೆಕಾಫೋಬಿಯಾ’ (Triskaidekaphobia) ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

ಈ ಭಯ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದರೆ, ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಮದುವೆ, ಪ್ರಯಾಣ, ಹೊಸ ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ 13ನೇ ಮಹಡಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ 13 ಎಂದು ಹೆಸರಿಡದೆ 14ನೇ ಮಹಡಿ ಎಂದು ನಮೂದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ.

ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ 13ನೇ ತಾರೀಖು ಅಶುಭವಲ್ಲ!

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖನ್ನು ದುರದೃಷ್ಟದ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷಿಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರದ ಬದಲು ಮಂಗಳವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖನ್ನು ಅಶುಭವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖಿಗಿಂತ ಶುಕ್ರವಾರದ 17ನೇ ತಾರೀಖಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಭಯವಿದೆ.ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.ಅಂದರೆ ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನವಾಗಿರಬಹುದು!

ಹಾರರ್ ಸಿನಿಮಾ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಈ ದಿನದ ಭಯ!

1980ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ‘Friday the 13th’ ಎಂಬ ಹಾರರ್ ಸಿನಿಮಾ ಈ ದಿನದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಭಯಾನಕ ಕಥೆ ಮತ್ತು ರೋಚಕ ದೃಶ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಸಿನಿಮಾ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖು ಎಂದರೆ ಭಯ, ದುರದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಾರರ್ ನೆನಪಾಗುವಂತಾಯಿತು.

ನಿಜಕ್ಕೂ ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖು ದುರದೃಷ್ಟ ತರುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ! ಈ ದಿನ ಇತರ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ದುರದೃಷ್ಟ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದೃಢವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರದ 13ನೇ ತಾರೀಖು ಕಂಡಾಕ್ಷಣ ಆತಂಕಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಲಿ, ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶುಭಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ದಿನಾಂಕವೊಂದನ್ನು ನೋಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಭಯದ ದಿನವಾಗಿರುವ ಈ ದಿನ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ವರ್ಷದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನವಷ್ಟೇ!

ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕ ದುರದೃಷ್ಟ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.