ಭೋಪಾಲ್: ತಂದೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಪಾಲು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಸ್ವತ್ತು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತಂದೆ ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಮಕ್ಕಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಪಾಲು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ತಂದೆಯು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಬೇಕು ಹಾಗೂ ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದಿರುವ ಮಾರಾಟವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಏನಿದು ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದ?
ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು. ತಂದೆಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ಪಾಲು ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಜನ್ಮತಃ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು, ತಮಗೆ ಪಾಲು ನೀಡದೆ ತಂದೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.
2010ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ತಂದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಂತೆ ಶಾಶ್ವತ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಕರಣ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ 2011ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ಮಾರಾಟದ ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆಯೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಆದೇಶ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್
ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ 2012ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಬಳಿಕ 2015ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೂ ಇದೇ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆಶಿಷ್ ಶ್ರೋತಿ ಅವರ ಪೀಠವು ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.
ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಬಂದ ಸ್ವತ್ತಿನ ಕಾನೂನು ಸ್ವರೂಪವೇನು?
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯು ತಂದೆಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಕಾನೂನು ಅಂಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿಯು ಮೂಲತಃ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದಿತ್ತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಂದೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಮಕ್ಕಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಆಸ್ತಿಯು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾನೂನು ಸ್ವರೂಪ ಏನು ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾರಸುದಾರರ ಹಕ್ಕು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪತ್ನಿಗೆ ಸಹಪಾಲುದಾರಳ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ
ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಸಹಪಾಲುದಾರಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಪಾಲುದಾರರ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ‘ಉತ್ತಮ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೌಭಾಗ್ ಸಿಂಗ್’ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪನ್ನೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ತಂದೆಗೆ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಆಧರಿಸಿ ಪಾಲು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾನೂನು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯ ಕಾನೂನು ಸ್ವರೂಪ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.
