ಬೆಂಗಳೂರು: ನವೆಂಬರ್ 1 ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದಿನವಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ಹೆಮ್ಮೆ, ನೆಲದ ಅಭಿಮಾನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಭವ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತ. ಈ ದಿನ ಬಂತೆಂದರೆ ಸಾಕು, ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು-ಹಳದಿ ಬಾವುಟಗಳು ರಾರಾಜಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ರಸ್ತೆ, ವೃತ್ತಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕನ್ನಡದ ಕಂಪು ಹರಡುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಹಾಡುಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತವೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನದಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದೇ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಏಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ? ಈ ದಿನದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಇತಿಹಾಸವೇನು? ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಎಂತಹ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು? ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾಷೆ ಒಂದೇ, ಆಡಳಿತ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ!
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದವು.
ಭಾಷೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಆಡಳಿತ ಬೇರೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇರೆ, ಕಾನೂನುಗಳು ಬೇರೆ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದೇ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಮೂಡತೊಡಗಿತು.ತಮ್ಮ ನೆಲ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕನ್ನಡಿಗರು ಒಂದೇ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಬರಬೇಕೆಂದು ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಕನ್ನಡಿಗರ ಕನಸಿಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ
ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹಲವು ಮಹನೀಯರು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲೂ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಕನ್ನಡಿಗರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.
ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಅಭಿಮಾನ ಮೂಡಿಸುವುದು, ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ತರುವುದು ಹಾಗೂ ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವುದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹೋರಾಟ, ಸಭೆ, ಸಮಾವೇಶ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಪರ ನಾಯಕರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಏಕೀಕರಣದ ಕನಸು ನನಸಾಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿತು.
1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1: ಕನ್ನಡಿಗರ ಕನಸು ನನಸಾದ ದಿನ!
ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಚನೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್‌ರಚನೆ ನಡೆಯಿತು.ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಾಂಬೆ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರು. ಹೀಗಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 1 ಕನ್ನಡಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನವಾಯಿತು.ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ರಾಜ್ಯದ ಉದಯದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಯಾವಾಗ?
1956ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಜನರಲ್ಲಿ ‘ಮೈಸೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ನಾಡನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಡಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಳಿಕ 1973ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕವಾಗಿ ಹೊಸ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಇಂದು ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸುವುದು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು, ಕನ್ನಡದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು, ಕನ್ನಡದ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆ.
ಆದರೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸುವುದು, ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕನ್ನಡದ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಆ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಇಂದು ನಾವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನವೆಂಬರ್ 1 ನಮಗೆ ಆ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದಿನ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಪ್ರೇಮವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಂಕಲ್ಪದ ದಿನವೂ ಹೌದು.
‘ಹೆಸರಾಯಿತು ಕರ್ನಾಟಕ, ಉಸಿರಾಗಲಿ ಕನ್ನಡ’ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸೋಣ, ಬಳಸೋಣ, ಬೆಳೆಸೋಣ. ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು!
