ಸಾಲದ ಶೂಲ, ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ದುಬಾರಿ!

ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್‌ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣ ದರ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ‘ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ’ ದುಬಾರಿ ಎಂಬ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆಯೂ ಬಿದ್ದಿದೆ.

ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ 13,106 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲ ಮತ್ತು 21,521 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಅಧೀನ ಸಾಲವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಲದ ಸೇವೆ 2,700 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಪ್ರಯಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಾಲದಿಂದ ಹೊರೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ದರ ಏರಿಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಟಿಕೆಟ್ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಯಾರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಜಟಾಪಟಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾನಗರವಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಖ್ಯಾತಿಯು ಈಗ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮೆಟ್ರೋ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಶೇಕಡಾ 71 ರಷ್ಟು ದರ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಈಗಾಗಲೇ ತತ್ತರಿಸಿಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 9 ರಿಂದ ಶೇ 5ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಆಕ್ರೋಶ ಉಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು.

ರಾಜಕೀಯ ಜಟಾಪಟಿ, ಜನರ ಒತ್ತಡದ ಬಳಿಕ ಈಗ ದರ ಏರಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ದರಗಳು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಏಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ? ಮತ್ತು ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸಬೇಕು? ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳಿ ಜೋರಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ದರ ಏರಿಕೆ: ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ ಸಮಿತಿ. ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಗಳು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದರೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಸಮಿತಿಯು ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ದರಗಳು ಜೂನ್ 2017 ರಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದವು. ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹಳೆಯ ದರಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ನಿಗಮದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದಿತು.

ಇದು ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿತು. ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಹೊರೆಯು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

2017-18 ಮತ್ತು 2023-24 ನಡುವೆ ವೆಚ್ಚಗಳು 133 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ, 262.94 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ 613.51 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಏರಿವೆ. ಇಂಧನ ಬಿಲ್‌ಗಳು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿವೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೇತನಗಳು ಸುಮಾರು 150 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು 85 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ದೈನಂದಿನ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಲವು ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಒತ್ತಡದ ಅಂಶವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ 13,106 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು 21,521 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅಧೀನ ಸಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬಡ್ಡಿಯ ಪಾವತಿಗಳು ಸುಮಾರು 128 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅಸಲು ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಗಳು 463 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

2029-30ರ ಅಂದಾಜು ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ 2,700 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ದಾಟಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋವನ್ನು ಇತರ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ (394 ಕಿ. ಮೀ.) ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯಾಣ ದರ 64 ರೂ. ಆಗಿದೆ. ಮುಂಬೈ ಮೆಟ್ರೋದ ಗರಿಷ್ಠ ದರ 80 ರೂಪಾಯಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ 69 ರೂಪಾಯಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ 50 ರೂಪಾಯಿ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದರ ನಿರ್ಧರಣಾ ಸಮಿತಿ ರಚನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಹಣದುಬ್ಬರ, ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಘಟಕದ ವೆಚ್ಚಗಳಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು ಬಳಿಕ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕುರಿತು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.