ನಡೆಯಲು ತೊಂದರೆ, ಕೈ-ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ..! ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವಿಟಮಿನ್ B12 ಕೊರತೆ ಇರಬಹುದು!

ನಾವು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಅಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ B12 ಕೂಡ ಒಂದು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೊರತೆಯು ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ವಿಟಮಿನ್ B12 ದೇಹದ ನರಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ B12 ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಕ್ರಮೇಣ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೈ-ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆ, ನಡೆಯಲು ತೊಂದರೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ B12 ಕೊರತೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ವಿಟಮಿನ್ B12 ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ನರಮಂಡಲದ ಸರಿಯಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ DNA ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆಹಾರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರಲ್ಲಿ B12 ಕೊರತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಟಮಿನ್ B12 ಕೊರತೆ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ವಿಟಮಿನ್ B12 ಮಹತ್ವ

ವಿಟಮಿನ್ B12 ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದ್ದು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಹದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೂ ವಿಟಮಿನ್ B12 ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಅಣುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನರಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ರಕ್ತಕಣಗಳನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿಡಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ರಚನೆಗೆ B12 ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಟಮಿನ್ B12 ಸಿಗುವ ಮೂಲಗಳು

ವಿಟಮಿನ್ B12 ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯ ಮೂಲದ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಂಸ, ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರ, ಮೀನು, ಚಿಕನ್, ಮೊಟ್ಟೆ, ಹಾಲು ಹಾಗೂ ಇತರ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ B12 ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ B12 ಸೇರಿಸಲಾದ ಫೋರ್ಟಿಫೈಡ್ ಆಹಾರಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕೊರತೆ ಇರುವವರು ಅಥವಾ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಸಾಕಷ್ಟು B12 ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರು ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಪೂರಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೇಹದಲ್ಲಿ B12 ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ದೇಹವು ವಿಟಮಿನ್ B12 ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲವು ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಿಂದ ವಿಟಮಿನ್ B12 ಅನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ B12, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ (ಇಂಟ್ರಿನ್ಸಿಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್) ಜೊತೆ ಸೇರಿ ದೇಹದಿಂದ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪೂರಕಗಳ ಮೂಲಕ ದೊರೆಯುವ B12 ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂಟ್ರಿನ್ಸಿಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮಾತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

B12 ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳು

ಸಾಕಷ್ಟು B12 ವಿಟಮಿನ್ ಪಡೆಯದವರಿಗೆ ಅಥವಾ ದೇಹವು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರಿಗೆ ಈ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 50 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ B12 ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಅಟ್ರೋಫಿಕ್ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೈಟಿಸ್ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹಾಗೂ ಇಂಟ್ರಿನ್ಸಿಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಕ್ತಹೀನತೆ ಇರುವವರು, ಕರುಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡವರು, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೀಗನ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಈ ವಿಟಮಿನ್ ಅನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

B12 ಕೊರತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ವಿಟಮಿನ್ B12 ಕೊರತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಕೈಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆ

• ನಡೆಯಲು ತೊಂದರೆ

• ರಕ್ತಹೀನತೆ

• ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಊತ

• ಯೋಚಿಸಲು, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದುವುದು

• ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಆಯಾಸ

• ಚರ್ಮ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು

• ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಕಿರಿಕಿರಿ

• ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ

ವಿಟಮಿನ್ B12 ಕೊರತೆಯನ್ನು ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅವರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.