ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತವೂ ಒಂದು. ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿಯರ ಪ್ರತೀಕವಾದ ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ, ಆಯುರಾರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.
ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಮನೆಯ ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವರ್ಷ ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 21, ಶುಕ್ರವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪೂಜೆಗೆ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತಗಳು
ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದಂದು ಸ್ಥಿರ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 21ರಂದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪಂಚಾಂಗ ತಜ್ಞರು ಕೆಲವು ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
-
ಬೆಳಗ್ಗೆ (ಸಿಂಹ ಲಗ್ನ): ಬೆಳಗ್ಗೆ 6:15ರಿಂದ 8:20ರವರೆಗೆ. ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ಪೂಜೆಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ.
-
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ (ವೃಶ್ಚಿಕ ಲಗ್ನ): ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:45ರಿಂದ 3:00ರವರೆಗೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರು, ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
-
ಸಂಜೆ (ಕುಂಭ ಲಗ್ನ): ಸಂಜೆ 6:45ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8:20ರವರೆಗೆ. ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೀಪಾರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಚನೆಗೆ ಈ ಸಮಯ ಶುಭಕರ.
ಗಮನಿಸಿ: ಬೆಳಗ್ಗೆ 10:30ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:00ರವರೆಗೆ ರಾಹುಕಾಲ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3:00ರಿಂದ 4:30ರವರೆಗೆ ಯಮಗಂಡ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪೂಜೆ ಆರಂಭಿಸಬಾರದು.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು
ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ತಲೆಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳ ತೋರಣ ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಹೊಸ್ತಿಲಿಗೆ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ತೊಳೆದ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.
ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೀಠವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹರಡಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ತಾಮ್ರದ ಕಲಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು. ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಅರಿಶಿನ ಹಚ್ಚಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ದೇವಿಯ ಮುಖವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ವ್ರತದಾರ
ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ವ್ರತದಾರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಒಂಬತ್ತು ದಾರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಅರಿಶಿನ ಹಚ್ಚಿದ ವ್ರತದಾರವನ್ನು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಬಲಗೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ನೈವೇದ್ಯ
ದೇವಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧ ಅಥವಾ ಐದು ವಿಧದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಪರಮಾನ್ನ, ಪುಳಿಯೋಗರೆ, ಗಾರೆಲು, ಬೂರೆಲು, ಕಡಲೆ ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ತಾವರೆ ಹೂವು, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವು ಹಾಗೂ ಮೊಗಲಿ ಹೂವುಗಳು ದೇವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಮಂತ್ರ ಪಠಣ ಮತ್ತು ವ್ರತ ಕಥೆ
ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಓಂ ಶ್ರೀಂ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೈ ನಮಃ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು 108 ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಶ್ರೀಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿಯನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಪಾರ್ವತಿ-ಪರಮೇಶ್ವರರು ಹಾಗೂ ಚಾರುಮತಿ ದೇವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಓದಬೇಕು. ಕಥೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಆರತಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮುತ್ತೈದೆಯರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ರವಿಕೆ ಬಟ್ಟೆ, ಬಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ವಾಯನವಾಗಿ ನೀಡಿ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ.

