ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್- ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಮತ್ತೆ ರುದ್ರರೂಪ ತಾಳಿದ್ದು, ನಿರಂತರ ಭಾರಿ ಮಳೆ, ಭೂಕುಸಿತ, ಮನೆಗಳ ಗೋಡೆ ಕುಸಿತ ಹಾಗೂ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಜನಜೀವನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಂದಿದ್ದರೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರ ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆಗೆ ವಿವಿಧ ಮಳೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅವಘಡಗಳಲ್ಲಿ 11 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಅಲ್ಮೋರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವಾಲ್ಬಾಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಓದ್ಯುಡಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಮನೆಯ ಗೋಡೆ ಕುಸಿದು ಮೂವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದು ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ದುರಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮೃತರನ್ನು ಪ್ರೇಮಾ ದೇವಿ, ಕಲ್ಪನಾ ಆರ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನೆಯ ಹೊರಭಾಗದ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಮಳೆಯ ನೀರಿನ ರಭಸಕ್ಕೆ ವಾಹನ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿ ಇಬ್ಬರು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಮೋರಾ ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ.
ರಸ್ತೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
170ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸ್ತೆಗಳು ಬಂದ್
ನಿರಂತರ ಮಳೆಯಿಂದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳು ಕುಸಿದು ರಾಜ್ಯದ 170ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್–ಮಸ್ಸೂರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳು ಉರುಳಿ ಬೀಳುವುದು, ರಸ್ತೆ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು-ಮರಳು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಂಚಾರ ಪದೇಪದೇ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ರಸ್ತೆ ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಇಲಾಖೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ನದಿಗಳ current ಸ್ಥಿತಿ
ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆ
ಮಳೆಯ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಗಂಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಲವು ಉಪನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಗೋಲಾ, ಕೋಸಿ ಮತ್ತು ಶಿಪ್ರಾ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನದಿ ತೀರದ ಜನರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವೂ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟದ ಸಮೀಪ ತಲುಪಿರುವ ವರದಿಗಳಿವೆ.
ನದಿ, ಹಳ್ಳ-ಕೊಳ್ಳಗಳ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವಂತೆ ಆಡಳಿತ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರಂದು ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಿಂದ 8ರವರೆಗೂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಗುಡುಗು, ಸಿಡಿಲು ಮತ್ತು ಬಿರುಸಿನ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಇಲಾಖೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರಂದು ಭಾರಿ ಅಥವಾ ಅತಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುಡುಗು-ಸಿಡಿಲಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಳೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ರಜೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ಸನ್ನದ್ಧ
ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಜೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. SDRF ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂಡಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ರಾಜ್ಯದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನದಿಗಳು, ಭೂಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಾಗಿ 112 ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕೇಂದ್ರದ 1070 ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಅತೀತ ದುರಂತಗಳ ನೆನಪು
ಹಿಂದಿನ ದುರಂತಗಳ ನೆನಪು
ಉತ್ತರಾಖಂಡಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತ ಹೊಸ ಅಪಾಯವಲ್ಲ. 2013ರ ಕೇದಾರನಾಥ ದುರಂತವು ರಾಜ್ಯದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನಂತರವೂ 2021ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹವು 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಹಾನಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳು ಪದೇಪದೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪದೇಪದೇ ಕಡಿತಗೊಂಡಿದೆ. 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು, 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ 179 ರಸ್ತೆಗಳು ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಬಂಡೆ ಕುಸಿತದಿಂದ ಬಂದ್ ಆಗಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆ ಒಂದೇ ದಿನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಮಾಲಯದ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ, ಹಿಮನದಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ, ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಒತ್ತಡ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ದುರಂತಗಳು ಈ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿವೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಭೂಕುಸಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ತೀವ್ರತೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಆರಂಭಿಕ ಏಳುರಿಂದ 11ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಂದಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, 170ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸ್ತೆಗಳು ಬಂದ್ ಆಗಿರುವುದು, ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಲವು ದಿನಗಳಿಗೂ ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಜನರು ನದಿ ತೀರ, ಭೂಕುಸಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬೆಟ್ಟದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
