ನವದೆಹಲಿ-: ಜಾಗತಿಕ ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರೆ ಭಾರತೀಯ ರೈತರ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಿಂದ ದೇಶವನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.
ಯೂರಿಯಾ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇಗೆ?
ಯೂರಿಯಾ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚೀಲಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹3,000ರಷ್ಟಿದ್ದರೂ ರೈತರಿಗೆ ₹300ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಡಿಎಪಿ ₹5,000ರಷ್ಟಿದ್ದರೂ ₹1,350ಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಯೂರಿಯಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ 45 ಕೆ.ಜಿ. ಯೂರಿಯಾ ಚೀಲದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ ₹242 ಆಗಿದ್ದು, ನೀಮ್ ಕೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದರವು 2018ರಿಂದ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಇಲಾಖೆ 2025ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನೆಂದರೆ, ರೈತ ಪಾವತಿಸುವ ದರ ಮತ್ತು ಯೂರಿಯಾದ ನಿಜವಾದ ವಿತರಣಾ/ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿಯಾಗಿ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ, ಅಂದರೆ 2022-23ರಿಂದ 2024-25ರವರೆಗೆ, ಯೂರಿಯಾ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಾಗಿ ₹3,68,676.7 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಆಗ ಯೂರಿಯಾ ಚೀಲದ ನೈಜ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು ₹2,200ರಷ್ಟಿದ್ದರೂ ರೈತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ವಿವರಿಸಿತ್ತು.
ಮೋದಿಯವರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಕಿಯನ್ನು 2023ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದ ಭಾಷಣದಲ್ಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ₹3,000ರಷ್ಟಿರುವ ಯೂರಿಯಾ ಚೀಲವನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ₹300ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹೊರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಗ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಹೀಗಾಗಿ 2026ರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದ ₹300ರ ಉಲ್ಲೇಖವು ಹೊಸ ಬೆಲೆ ನೀತಿಗಿಂತಲೂ, ಸರ್ಕಾರ ರೈತರಿಗಾಗಿ ಹೊರುತ್ತಿರುವ ಬೆಲೆ-ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಭಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ-ಆರ್ಥಿಕ ನಿರೂಪಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ದರವನ್ನು ಗಮನಿಸುವಾಗ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿತ 45 ಕೆ.ಜಿ. ಯೂರಿಯಾ MRP ₹242 ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಿಎಪಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಡಿಎಪಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನ. ಇದು ಯೂರಿಯಾದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಬೆಲೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಲ್ಲ; ಫಾಸ್ಫೇಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಶಿಕ್ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ 2010ರಿಂದ Nutrient Based Subsidy (NBS) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿದಾಗ, ರೈತರ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
2022ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಡಿಎಪಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಿ&ಕೆ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. 2022ರ ಖರೀಫ್ ಅವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ NBS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹60,939.23 ಕೋಟಿಯ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಲೆಗಳ ಹೊರೆ ಬಹುಪಾಲು ಸರ್ಕಾರವೇ ಹೊರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಗ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.
2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಬಿ 2025-26 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಡಿಎಪಿ 50 ಕೆ.ಜಿ. ಚೀಲದ MRP ಅನ್ನು ₹1,350ರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ NBS ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗೆ ₹3,500ರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನೆರವು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ, ಜಾಗತಿಕ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತ, GST ಅಂಶ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸಮಂಜಸವಾದ ಲಾಭದಂತಹ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯೇ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯೇ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಇಡುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಯೂರಿಯಾ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫೇಟಿಕ್ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಒಂದು ಭಾಗ ಇನ್ನೂ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿದಾಗ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ, ನಿರ್ಬಂಧ, ಸಾಗಣೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ದೇಶದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
2025-26ರ ಏಪ್ರಿಲ್-ಜನವರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆ 251.26 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಆಮದು 89.30 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಎಪಿ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ 33.71 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಮತ್ತು ಆಮದು 60.16 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಡಿಎಪಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2025-26ರಿಂದ 2029-30ರವರೆಗೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 31 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಡಿಎಪಿ/ಎನ್‌ಪಿಕೆ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಮೊರೊಕ್ಕೊ, ಟೋಗೊ, ಮೌರಿಟಾನಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಂದ ರಾಕ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆದಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆ
ದೇಶೀಯ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆ
ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 2014-15ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದೇಶೀಯ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 207.54 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, 2023-24ರ ವೇಳೆಗೆ ಅದು 283.74 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗೆ ಏರಿದೆ. 2023-24ರಲ್ಲಿ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ದಾಖಲೆಯ 314.07 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ತಲುಪಿತ್ತು; 2024-25ರಲ್ಲಿ 306.67 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ.
2015ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯೂರಿಯಾ ನೀತಿ, ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ಘಟಕಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 2015ರಲ್ಲೇ ಗೋರಖ್‌ಪುರ, ಬರೌನಿ, ರಾಮಗುಂಡಂ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಚರ್ ಮುಂತಾದ ಘಟಕಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಂದು ಭಾರತವು ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೂ ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಮದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ.
ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊರೆ
ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊರೆ
ರೈತರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮಹತ್ವದ್ದಾದರೂ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲಿನ ಭಾರವಾಗಿದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2022-23ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವೆಚ್ಚ ₹2,54,798.93 ಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು. 2023-24ರಲ್ಲಿ ಅದು ₹1,95,420.51 ಕೋಟಿಗೆ ಮತ್ತು 2024-25ರಲ್ಲಿ ₹1,77,129.50 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಬೆಲೆಗಳ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ಇದು ಇನ್ನೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗದ ಯೂರಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ನೀತಿ ರೂಪಕರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. 2024-25ರಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪಾದನೆ 306.41 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್, ಆಮದು 56.47 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ 387.74 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶ ಬಳಕೆಯ ಅಗತ್ಯ
ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶ ಬಳಕೆಯ ಅಗತ್ಯ
ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ಉದ್ದೇಶ ರೈತರ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯೂರಿಯಾದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾರಜನಕದ ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ NBS ಮೂಲಕ ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಆಧಾರಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಮತೋಲಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
2024-25ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಎಪಿ ಬಳಕೆ 96.29 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, NPKS ಬಳಕೆ 149.72 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2020-21ರಲ್ಲಿ ಡಿಎಪಿ ಬಳಕೆ 119.18 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಇತ್ತು. ಅಂದರೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
2025-26ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬೇಡಿಕೆ, ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದೆ. 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 18ರವರೆಗೆ ಯೂರಿಯಾ ಅಗತ್ಯ 375.18 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಇದ್ದರೆ, ಲಭ್ಯತೆ 439.87 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಮತ್ತು DBT ಮಾರಾಟ 387.51 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಡಿಎಪಿಗೆ ಅಗತ್ಯ 109.39 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಎದುರು 120.41 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಲಭ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ರಾಜ್ಯವಾರು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಸಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, iFMS ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ
ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 2026ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ಮೋದಿ ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ—ಜಾಗತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೂ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು.
ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಳೆದ ದಶಕದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ನೀತಿಯು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ: ರೈತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ/ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆಮದು ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಕೆ ಭದ್ರತೆ.
ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಸವಾಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು, ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ದರ, ಫಾಸ್ಫೇಟ್-ಪೊಟ್ಯಾಶ್ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ವಿನಿಮಯ ದರ—allವೂ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಅಂತಿಮ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ₹300ರ ಯೂರಿಯಾ ಅಥವಾ ₹1,350ರ ಡಿಎಪಿ ಬೆಲೆ ರೈತನಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದರೂ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಿಹಾರವು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪೂರೈಕೆ, ಸಮತೋಲಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿತದಲ್ಲಿದೆ.
2047ರ ವೇಳೆಗೆ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ’ದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೂ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ರೈತನ ಹೊಲಕ್ಕೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಈ ನೀತಿಯ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾನದಂಡವಾಗಲಿದೆ
