ನವದೆಹಲಿ- ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (GRAP) ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆ ತರುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ತುರ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾಲಿನ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಚಳಿಗಾಲದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ (CREA) ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ, ದೆಹಲಿಯ ಚಳಿಗಾಲದ ಸರಾಸರಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI) 2022-23ರಲ್ಲಿ 280 ಇದ್ದುದು, 2025-26ರಲ್ಲಿ 295ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ಚಳಿಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. 2016ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ GRAP ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ಚಳಿಗಾಲಗಳಲ್ಲಿನ 12 ತೀವ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ, 10 ಘಟನೆಗಳ ಬಳಿಕದ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರಿಂದ GRAP ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IITM) ಮತ್ತು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗದ (CAQM) ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು, GRAP ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ AQI 300ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.60ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದಿತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ತೀವ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು GRAP ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಗತ್ಯತೆ
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ, ಬೆಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ವಾತಾವರಣದ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ದೆಹಲಿಯ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ವರ್ಷವಿಡೀ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತು: ತುರ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅವಲಂಬಿಸುವ ಬದಲು, ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, GRAP ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದೆಹಲಿಯ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಚಳಿಗಾಲದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಜತೆಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕಿದೆ.
