ಬಿಷ್ಕೆಕ್-ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಒಂದೇ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮಂಗಳವಾರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಬಿಷ್ಕೆಕ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 26ನೇ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ (SCO) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು, ನೇಮಕಾತಿ, ಮೂಲಭೂತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ ಸೇರಿದಂತೆ SCO ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ವಿಶೇಷ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. “ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿಲುವನ್ನು ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಅಥವಾ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಉಗ್ರರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ನೇಮಕಾತಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಯುವಕರನ್ನು ಹೇಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾದದತ್ತ ಸೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಅಗತ್ಯ.
ಈ ನಿಲುವು ಹೊಸದಲ್ಲ. 2023ರ SCO ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೋದಿ ಅವರು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನೀತಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ದೇಶಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವಂತೆ SCOಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ತಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಯುವಕರ ಮೂಲಭೂತೀಕರಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.
2025ರ ಟಿಯಾಂಜಿನ್ SCO ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ “ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಕುರಿತು ದ್ವಿಮುಖ ನೀತಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ” ಎಂದು ಮೋದಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಿಷ್ಕೆಕ್ನ ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶವು ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ನಿಲುವಿನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಭದ್ರತೆ, ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ
ಭದ್ರತೆ, ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ
SCOಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭದ್ರತೆ, ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ ಎಂಬ ಮೂರು ಅಂಶಗಳ ಸುತ್ತ ಮಂಡಿಸಿದರು.
ಭದ್ರತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಉಗ್ರ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಸಂಪರ್ಕದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು, ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರು.
ಆದರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಷರತ್ತನ್ನೂ ಭಾರತ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ನಿಲುವು ಚೀನಾ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ನಿಲುವಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಟಿನ್ ಜೊತೆ ಮೋದಿ ಮಾತುಕತೆ
ಪುಟಿನ್ ಜೊತೆ ಮೋದಿ ಮಾತುಕತೆ
SCO ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಶಾಂತಿಯತ್ತ ಇಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಹೊಸ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮೋದಿ ನೀಡಿದರು. ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಭಾರತದ ನಿಲುವನ್ನು ಅವರು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ಮೋದಿ–ಪುಟಿನ್ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ, ಇಂಧನ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಜನರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತ–ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ನಾವಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
ಪುಟಿನ್ ಅವರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12–13ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 18ನೇ BRICS ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿರುವುದೂ ಈ ಭೇಟಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ವೇದಿಕೆ ಒಂದೇ, ನಿಲುವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ
ವೇದಿಕೆ ಒಂದೇ, ನಿಲುವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ
SCOಯಂತಹ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಒಂದೇ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಹೊಸದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಿಲುವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.
ಭಾರತದ ವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಎಂದರೆ—ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು “ಒಳ್ಳೆಯದು–ಕೆಟ್ಟದು” ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇರಬಾರದು. ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆ, ಹಣಕಾಸು ಜಾಲ, ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಇರಲಿ, ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಾನ ಮಾನದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
ಇದರಿಂದ ಬಿಷ್ಕೆಕ್ನಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹೆಸರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಗಮನಾರ್ಹ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ SCO ಇಂದು ಯುರೇಷಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭಾರತ 2017ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಸಂಘಟನೆಯೊಳಗಿನ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರವೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂಪರ್ಕ, ಇಂಧನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯವನ್ನು SCO ಸಹಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಮೋದಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಸಂದೇಶದ ಮೂರು ಹಂತಗಳು
ಬಿಷ್ಕೆಕ್ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಭಾರತದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು.
ಮೊದಲನೆಯದು — ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಶೂನ್ಯ ಸಹನೆ.
ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಎರಡನೆಯದು — ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಂವಾದವೇ ಪರಿಹಾರ.
ಉಕ್ರೇನ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಲಿ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ದಾರಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಭಾರತ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಮೂರನೆಯದು — ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಜಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ SCO ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಿಲುವು ಕೇವಲ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ, ಜಾಗತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬಹುಧ್ರುವೀಯ ವಿಶ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
