ಈ ವಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಕಂಡಿರದ ಸಂಗತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಲಾಹೋರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ(LUMS) ತರಗತಿಯೊಳಗೆ ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಯಿತು, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಮಹಾಭಾರತ ಟಿವಿ ಸರಣಿಯ ಐಕಾನಿಕ್ ಥೀಮ್ ಹಾಡಾದ “ಹೈ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಾಮ್ ಕಿ” ನ ಉರ್ದು ಅನುವಾದವನ್ನು ಸಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಹಿಂದೆ ಭಾಷೆಯ ಕುರಿತು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಇದೀಗ ಇದು ಸರಿಯಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೋರ್ಸ್ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ, 2027 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದನ್ನು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಶಾಹಿದ್ ರಶೀದ್ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಭಾಷೆಯ ಗಂಭೀರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವತ್ತ ರಶೀದ್ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು “ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
“ನಾವು ಅದನ್ನು ಏಕೆ ಕಲಿಯಬಾರದು? ಇದು ಈ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಭಾಷೆ. ಪಾಣಿನಿಯ ಗ್ರಾಮ ಇಲ್ಲಿತ್ತು. ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಅದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದು ನಮಗೂ ಸೇರಿದೆ; ಇದು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ” ಎಂದು ರಶೀದ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಾಣಿನಿ ಇಂದಿನ ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುಂಖ್ವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ ಗಾಂಧಾರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
LUMS ನಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆಯ ಮೊದಲ ವಾರದ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಹಿಂಜರಿದರು. ನಾನು ‘ಸುಭಾಷಿತಗಳು(ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪದ್ಯಗಳು) ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಉರ್ದು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದರ ತಾರ್ಕಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ರಶೀದ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗುರ್ಮಾನಿ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ. ಅಲಿ ಉಸ್ಮಾನ್ ಖಾಸ್ಮಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಅದು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಿಂದ ಮುಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. 10-15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಗೀತಾ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು ಎಂದು ಖಾಸ್ಮಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
