ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸೋಮವಾರದ ವಹಿವಾಟಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ 96.71 ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟಿದ್ದ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯವು, ಸೋಮವಾರ ಆರಂಭಿಕ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ 95.77 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಡಾಲರ್ ಎದುರು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ 94 ಪೈಸೆಯಷ್ಟು ಬಲಗೊಂಡಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹಾಗೂ ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಸೋಮವಾರದ ಆರಂಭಿಕ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ 94 ಪೈಸೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ₹95.77ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯ ₹96.71 ಆಗಿತ್ತು. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಈ ಕ್ರಮಗಳು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿವೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲಿದೆ.
ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೇನು?
ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಊಹಾತ್ಮಕ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಆರ್‌ಬಿಐ ಶನಿವಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
-
ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾದ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಡೆರಿವೇಟಿವ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮರುಬುಕ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿದೆ.
-
ನೈಜ ವಹಿವಾಟಿನ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಬಹುದಾದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.
-
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಶೇ.20ರಷ್ಟು ನಗದು ಮೀಸಲು ಇಡುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐನಿಂದ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಇರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ, ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು (Oil Marketing Companies) ನೇರವಾಗಿ ಆರ್‌ಬಿಐನಿಂದ ಡಾಲರ್ ಖರೀದಿಸಲು ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಖರೀದಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆ ತಗ್ಗಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ?
ಆರ್‌ಬಿಐನ ಕ್ರಮಗಳು ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ವಿರುದ್ಧದ ಊಹಾತ್ಮಕ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾವತಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳದ ಹೊರಹರಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಆಮದುದಾರರ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ?
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಆಮದುದಾರರಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುವ ಹೆಡ್ಜಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ನಗದು ಮೀಸಲು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಡಾಲರ್ ಖರೀದಿಗೆ ಇರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಳಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಹಣದ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ನಿಧಿ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
