ನವದೆಹಲಿ-ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಆರ್ಟಿಐ ಅರ್ಜಿ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದೆ.
2007ರಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು 11 ಸಚಿವರು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರ 33 ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹8.9 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯಾಣಗಳು ಒಟ್ಟು 48 ದಿನಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ
ಆರ್ಟಿಐ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾಜಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ Lalu Prasad Yadav ಅವರು 12 ಬಾರಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ಬಳಸಿದ್ದು, ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ Suresh Prabhu ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹3.01 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು ₹75 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಹಾಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ Ashwini Vaishnaw ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 2021ರಿಂದ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ಒಂದೇ ಒಂದು. 2023ರ ಬಾಲಸೋರ್ ರೈಲು ದುರಂತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ಬಳಸಿದ ಈ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹25 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರ್ಟಿಐ ದಾಖಲೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನಗಳ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳು, ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2008ರ ಬಿಹಾರ ಪ್ರವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ಬಳಸಿದ್ದರು. ಪ್ರವಾಹಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಕೋಸಿ ನದಿಯ ಒಡ್ಡು ಒಡೆದ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ಮೂರು ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೇ ಸುಮಾರು ₹30 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. 2009ರ ಕೋರಮಂಡಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಹಳಿತಪ್ಪಿದ ನಂತರ, 2011ರ ಹೌರಾ-ಕಲ್ಕಾ ಮೇಲ್ ಅಪಘಾತದ ಬಳಿಕ ಹಾಗೂ 2016ರ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪಘಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು. 2023ರ ಬಾಲಸೋರ್ ದುರಂತವೂ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಆರ್ಟಿಐ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ವೆಚ್ಚದ ಮೊತ್ತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದಾಖಲೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ.
ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವ ರೈಲು ಅಪಘಾತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುರೇಶ್ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕೇವಲ “official” ಅಥವಾ “various official programmes” ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸುರೇಶ್ ಪ್ರಭು ಅವರ ದೆಹಲಿ–ಇಂಫಾಲ್–ಅಗರ್ತಲಾ–ದಿಮಾಪುರ್–ದೆಹಲಿ ಬಹು-ನಗರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ₹62 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
IAF ವಿಮಾನಗಳಿಂದ IRCTC ಚಾರ್ಟರ್ಗಳತ್ತ
ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2000ರ ದಶಕ ಮತ್ತು 2010ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ವಿಮಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ವಿಮಾನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ 2018ರ ನಂತರ, ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಗಳನ್ನು IRCTC ಮೂಲಕ ಚಾರ್ಟರ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಟಿಐ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. 2018ರಿಂದ 2020ರ ನಡುವೆ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರ ಎಂಟು IRCTC-ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹39 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು.
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ದಕ್ಷತೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು “Reform Express” ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಜುಲೈ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಂತಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 17ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
2026-27ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆಗೆ ₹2.78 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ವೆಚ್ಚದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಸಮರ್ಥನೆ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ವೈಷ್ಣವ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಣ
ಆರ್ಟಿಐ ಅವಧಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 2023ರ ಬಾಲಸೋರ್ ಅಪಘಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
2026ರಲ್ಲೂ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಭವವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು PIB ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಆರ್ಟಿಐ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ₹8.9 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವು 2007ರಿಂದ ನಡೆದ 33 ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಸಚಿವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹಲವು ಪ್ರಯಾಣಗಳು ಪ್ರವಾಹ, ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ತುರ್ತು ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿವೆ.
