ನವದೆಹಲಿ: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ್ಯತೆ (Liquidity Surplus) ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಗುರುವಾರ ವೇರಿಯಬಲ್ ರೇಟ್ ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ (VRRR) ಹರಾಜು ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ₹2.40 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿದೆ.
ಈ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹2,39,959 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಬಿಡ್‌ಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, RBI ಎಲ್ಲಾ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. 5.24% ಕಟ್-ಆಫ್ ಹಾಗೂ ಸರಾಸರಿ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಈ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಕಳೆದ ತಿಂಗಳಿಂದಲೇ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು RBI ವಿವಿಧ VRRR ಹರಾಜುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ (Overnight) ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ರೆಪೊ ದರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.
₹7.38 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ್ಯತೆ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16ರ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹7.38 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ್ಯತೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.VRRR ಹರಾಜಿನ ಜೊತೆಗೆ, ಕಳೆದ ವಾರ RBI ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಓಪನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಆಪರೇಷನ್ (OMO) ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ₹50,000 ಕೋಟಿ, ಬಳಿಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21 ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ತಲಾ ₹25,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ ಮಾರಾಟ ನಡೆಯಲಿದೆ.
FCNR(B) ಠೇವಣಿಗಳಿಂದ ಹಣದ ಹರಿವು
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ FCNR(B) ಠೇವಣಿಗಳ ಭಾರೀ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಒಂದು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಂದಿದ್ದು, ನಂತರ RBI ಜೊತೆ ನಡೆಸಿದ ಸ್ವಾಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ರೂಪಾಯಿ ದ್ರವ್ಯತೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಿಂಗಳಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಡೆಯುವ ವೇತನ, ಪಿಂಚಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವೆಚ್ಚಗಳ ಪಾವತಿಗಳೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಲು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು; ರೋಗಿಗಳ ಆರೈಕೆಗೆ ಟಾರ್ಚ್ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ನರ್ಸ್‌ಗಳು
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಕಳೆದ ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಕಾಣದಂತಹ ತೀವ್ರ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಬರಿಶಾಲ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲು ನರ್ಸ್‌ಗಳು ಟಾರ್ಚ್‌ಗಳ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮನೆಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇದೀಗ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹಲವು ವಲಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ವಲಯಕ್ಕೂ ತೊಂದರೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಢಾಕಾದಲ್ಲೂ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಢಾಕಾದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೂಡ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತದಿಂದ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ಏಳು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ, ತಾವು ಇಂತಹ ಮಟ್ಟದ ಲೋಡ್‌ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಅನುಭವಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಗುಲ್ಶನ್ ಮತ್ತು ಬನಾನಿಯಂತಹ ಐಷಾರಾಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿದಿನ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲದೆ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ತುಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಪದೇಪದೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, “ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೋಯಿತು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
90ರ ದಶಕದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನೆನಪಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ
ಢಾಕಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿವಾಸಿ, ತಾವು ಇಂತಹ ಮಟ್ಟದ ಲೋಡ್‌ಶೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತವು 1990ರ ದಶಕದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ಜನರು ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಖರೀದಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚೆಗಳೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ‘Bangladesh power cut’, ‘Dhaka load shedding’ ಮತ್ತು ‘Bangladesh blackout’ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪದಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೂ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಬಿಸಿ
ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಇಂಧನದ ಅಭಾವವೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮನೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮುಂದುವರಿದರೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ವಲಯಕ್ಕೂ ಇದು ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು.
ಭಾರತದಿಂದ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಏಕೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ?
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಭಾರತದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೂ, ನೆರವು ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಲಭವಾಗಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಧನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ನೀಗಿಸುವುದು ಸರಳವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
