ನವದೆಹಲಿ- ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಉಪಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (TMC) ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ‘ಹೂವು–ಹುಲ್ಲು’ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮ ಇದೀಗ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದು, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವಾಗಿದ್ದು, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆದೇಶದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಎರಡು ಬಣಗಳ ಹಕ್ಕು–ಪ್ರತಿಹಕ್ಕಿನ ವಿವಾದವನ್ನು ಆಯೋಗ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಶಿವಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹೋಲಿಕೆ
‘ಶಿವಸೇನೆ, ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಬಳಿಕ ಈಗ ತೃಣಮೂಲ’
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹಿಂದಿನ ಶಿವಸೇನೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಪ್ರಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲು ಶಿವಸೇನೆ, ನಂತರ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಹಾಗೂ ಈಗ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸೇರಿಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪ.
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ‘ಮತ ಚೋರಿ’ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಯಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, “ಕದ್ದ ಮತ, ಕದ್ದ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ಕದ್ದ ಪಕ್ಷ” ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕುರಿತು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು; ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆ ಬಯಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಹೋರಾಟವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿವಸೇನೆ–ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕಿನ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಶಿವಸೇನೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಶಿವಸೇನೆ ವಿಭಜನೆಯ ಬಳಿಕ ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲು–ಬಾಣ ಚಿಹ್ನೆ ದೊರೆತರೆ, ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಬಣ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಬಣ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಈ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೇ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಟೀಕೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ತೃಣಮೂಲ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಬಣಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ; ಸದ್ಯದ ಆದೇಶ ಮಧ್ಯಂತರ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ.
ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗುರುತಿನ ಸವಾಲು
ಉಪಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಗುರುತಿನ ಸವಾಲು
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಬಣಗಳು ಹೊಸ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ತಲಾ ಮೂರು ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಆಯೋಗ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ, ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಗುರುತಾಗಿರುವ ‘ಹೂವು–ಹುಲ್ಲು’ ಚಿಹ್ನೆ ಸದ್ಯದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಅಥವಾ ಇವಿಎಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದು ಪಕ್ಷದ ಎರಡೂ ಬಣಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಚುನಾವಣಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ನಡುವೆ ಹಳೆಯ ಪಕ್ಷದ ಗುರುತನ್ನು ಯಾವ ಬಣ ತನ್ನತ್ತ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಲಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಹೊರಡಿಸಿದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣ ಹಾಗೂ ಋತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಬಣ—ಯಾವುದೂ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಎಂಬ ಮೂಲ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಅದರ ಮೀಸಲು ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ನಂದಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ರೆಜಿನಗರ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕುರಿತು ಬಣಬೇಧ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣವು ಮೂಲ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಋತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಬಣವೂ ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಎರಡೂ ಬಣಗಳಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಯೋಗ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಬಣಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯ ಹಕ್ಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ನಿರ್ಣಯವಾಗುವವರೆಗೆ, ಎರಡೂ ಬಣಗಳನ್ನು ಸಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಧ್ಯಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಬಣಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
