ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ಚಾಲಿತರೈಲಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಾಗೂ ಶೂನ್ಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಈ ರೈಲು, ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಹಸಿರು ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಜಿಂದ್(Jind) – ಸೋನಿಪತ್(Sonipat) ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ. ಈ ರೈಲು ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವೆ ಒಟ್ಟು 12 ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಮೂಲಕ 2 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಇಂಧನ ಕೋಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ಗಳಂತೆ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ನೀರಾವಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
- ಜಿಂದ್
- ಗಾನೌರ್
- ಗೋಹಾನಾ
- ಇತರೆ ಮಧ್ಯಂತರ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
- ಸೋನಿಪತ್
* ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲುಗಳ ಮೂಲಕ ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದೆ. ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫ್ಯೂಯೆಲ್ ಸೆಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಈ ರೈಲುಗಳು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿವೆ.
1. ಶೂನ್ಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳು ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಫ್ಯೂಯೆಲ್ ಸೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಹೊರಬರುವುದು ನೀರಿನ ಆವಿ ಮಾತ್ರ. ಹೀಗಾಗಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಬಹುತೇಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
2. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ
ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಮದಾಯಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಭವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
4. ವಿದ್ಯುತ್ರಹಿತ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚಾರ
ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಆಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓಡಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಬಹುದು.
5. ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ
ಫ್ಯೂಯೆಲ್ ಸೆಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಇಂಧನವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಇಂಧನದ ವ್ಯರ್ಥತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
6. ಆಧುನಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
7. ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ
ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಎಂಜಿನ್ ಭಾಗಗಳ ಸವೆತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಬಹುದು.
8. ಶಕ್ತಿ ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Regenerative Braking) ಇರುವುದರಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಉಳಿತಾಯ ಸಾಧ್ಯ.
9. ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಾಮ
ಕಡಿಮೆ ಕಂಪನ, ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಸುಗಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
10. ಭವಿಷ್ಯದ ಹಸಿರು ಸಾರಿಗೆ
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದ ರೈಲ್ವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಯೋಜನೆ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ರೈಲುಗಳನ್ನು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಹೊಂದಿದೆ.ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ, ಶಕ್ತಿಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸಾರಿಗೆಯ ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ರೈಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಧುನಿಕವಾಗಲಿದೆ.
