ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಗಾಯಗಳ ನೆನಪು: ಧೈರ್ಯ, ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕರೆ

ನವದೆಹಲಿ-: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನವಾದ ಶುಕ್ರವಾರ, 1947ರ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನೆ-ಮಠ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು, ವಲಸೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವರು ಹಾಗೂ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ವಿಭಜನೆಯ ದುರಂತದಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರ ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ದೇಶ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

2021ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ‘ವಿಭಜನೆಯ ಭೀಕರತೆಯ ಸ್ಮರಣಾ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.

“ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದವರೆಲ್ಲರ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಕುಟುಂಬಗಳು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು, ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ನೋವು-ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು” ಎಂದು ಮೋದಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ‘ಎಕ್ಸ್‌’ನಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಜನರು ಶೂನ್ಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಆ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನೇ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಭಜನೆಯ ಭೀಕರ ಇತಿಹಾಸ

ಇತಿಹಾಸದ ಕರಾಳ ಅಧ್ಯಾಯ

1947ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಸಿರಿಲ್ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗಡಿ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮ ಗಡಿರೇಖೆಗಳು ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಂಡವು. ಅಂದರೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನವೇ ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ತಾವು ಯಾವ ದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಿಭಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಯಿತು. ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆ, ಜಮೀನು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊಸ ಗಡಿಗಳಾಚೆಗೆ ತೆರಳಬೇಕಾಯಿತು.

ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 1.4 ಕೋಟಿಯಿಂದ 1.5 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿವೆ. ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಏಕಮತವಿಲ್ಲ; ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 20 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂದಾಜುಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಆ ಕಾಲದ ಅಪೂರ್ಣ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಳು, ನಿರಾಶ್ರಿತರ ದಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿಭಾಗದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದವು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಎತ್ತಿನಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳತ್ತ ತೆರಳಿದರು. ಕೆಲವರು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿಗೆ ಮರಳಲಾಗದ ನೋವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು.

ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಹೊಸ ಜೀವನ ನಿರ್ಮಾಣ

ಮನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರೇ ಹೊಸ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು

ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಕೇವಲ ಪರಿಹಾರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಜನರಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿ, ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊಸ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ವ್ಯಾಪಾರ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದರು.

ಅದೇ ರೀತಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದವರೂ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ರಕ್ತಪಾತದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅಪಾರ ನಷ್ಟದ ನಂತರವೂ ಮಾನವ ಸಮಾಜ ಹೇಗೆ ಬದುಕನ್ನು ಪುನಃ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದರ ಕಥೆಯೂ ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಇದೇ ಮಾನವೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದವರ ಬದುಕು “ಮಾನವ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿಯ ಬಲ”ವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಏಳು ದಶಕಗಳ ನಂತರವೂ ಸ್ಮರಣೆ ಏಕೆ?

79 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕವೂ ನೆನಪು ಏಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ?

1947ರ ವಿಭಜನೆಗೆ 79 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ಆದರೆ ಅದರ ನೆನಪು ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಪತ್ರಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

ವಿಭಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಹಿಂದಿನ ನೋವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾಜವನ್ನು ತಳ್ಳಿದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಎಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿಸುವುದೂ ಆಗಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯ ಸ್ಮರಣಾ ದಿನವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ದಿನವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದಿನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಏಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದಿನ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂದೇಶ

ಇಂದಿನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂದೇಶ

ಇಂದಿನ ಭಾರತವು 1947ರ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರೀಕರಣ, ವೇಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣದಿಂದ ಸಮಾಜದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಭಜನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಮನಸ್ಸು, ದ್ವೇಷಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಗುರುತು ಆಧಾರಿತ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯ ನೆನಪು ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ: ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಬಾರದು. ಭಿನ್ನತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕೂಡ ಈ ದಿನವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ’ ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ ಎಲ್ಲರೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.