ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆಫರ್‌ಗಳು, ಭಾರೀ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಕೆಲವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ವೇಳೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಹೆಸರು, ಫೋನ್ ನಂಬರ್, ಡೆಲಿವರಿ ವಿಳಾಸ, ಲಾಗಿನ್ ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾವತಿ ಮಾಹಿತಿಯಂತಹ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
2027ರ ಜನವರಿಯಿಂದ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026’ 2027ರ ಜನವರಿಯಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ, ಮಾರಾಟಗಾರರ ವಿವರಗಳ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ, ಸರ್ಚ್ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ‘ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌ಗಳು’, ಗ್ರಾಹಕರ ಡೇಟಾ ಹಾಗೂ ದೂರುಗಳ ಪರಿಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗಲಿವೆ.
ಹಬ್ಬದ ಸೀಸನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನವಾಗಿರಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ‘ಬಂಪರ್ ಸೇಲ್’, ‘ಭಾರೀ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್’ ಮುಂತಾದ ಆಫರ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂತಹ ಆಫರ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಚಾರದ ತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ದೂರುಗಳು
2025ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ (NCH)ಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 17.71 ಲಕ್ಷ ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 29% ಅಂದರೆ 5.11 ಲಕ್ಷ ದೂರುಗಳು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು.
ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರುಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು NCH ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
2027ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ಏನೆಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆ?
ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ನಂತರ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ನೀಡುವ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ
ಸೇಲ್ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಭಾರೀ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳಲಿದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಕಳೆದ 30 ದಿನಗಳ ಬೆಲೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ನಿಜವಾದ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಡೇಟಾ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ‘ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌’ಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ
ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ‘ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌ಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಂಪನಿಗಳು 2023ರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಡಿಟ್‌ಗೂ ಒಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳಿಗೂ ಕಡಿವಾಣ
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲದ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ‘ಬಂಡಲ್ ಶುಲ್ಕ’ ವಿಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮುಕ್ತಾಯ ದಿನಾಂಕ, ರಿಟರ್ನ್ ಪಾಲಿಸಿ, ವಾರಂಟಿ ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಆಮದು ಮಾಡಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೂಲ ದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಲಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ಷಣೆ
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
