ನವದೆಹಲಿ- ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುಚರ್ಚಿತವಾಗಿರುವ ‘ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ’ (One Nation, One Election) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ.
ಲೋಕಸಭೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವ ಕುರಿತಾದ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸತ್ತಿನ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಗೆ (JPC) ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಗಡುವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪಿ.ಪಿ. ಚೌಧರಿ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮತದ ಮೂಲಕ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಿತು.
ಈ ಹಿಂದೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ, ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನದ ಕೊನೆಯ ವಾರದ ಮೊದಲ ದಿನದವರೆಗೆ ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನವು ನವೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ರಜೆಗೂ ಮುನ್ನ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಸಮಿತಿಯು ಅಂತಿಮ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಮಸೂದೆ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮಸೂದೆ ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
41 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯು 2024ರ ಸಂವಿಧಾನ (ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕೇವಲ ಸಂಸತ್ ಮಟ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, 2029ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು (Simultaneous Elections) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಕುರಿತು ಸಮಿತಿಯು ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಏಕಕಾಲಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯತೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1951-52ರಿಂದ 1967ರವರೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲೇ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪತನಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರೆ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಈ ಚುನಾವಣಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ದೇಶದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಾದರಿ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಾದಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯೂ ಸಹ ಏಕಕಾಲಿಕ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಒಲವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಸಂಸದೀಯ ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಯು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನದೊಳಗೆ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಮಸೂದೆಯ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
