ಇಸ್ರೇಲ್-ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅನಿಲ (Gas) ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಶೋಕ್ ಅರಸ್ ಅವರು ರೂಪಿಸಿರುವ ‘ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಟವ್’, ಹೋಟೆಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸ್ಟವ್ ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್-ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದ್ದು, ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಭಾರತದ ಮೇಲೂ ಆಗುತ್ತಿದ್ದು, ಐಟಿ ಹಬ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿವೆ. ಈ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಿವಾಸಿಯೊಬ್ಬರ ಐಡಿಯಾ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಯಾರು ಈ ಅಶೋಕ್ ಅರಸ್?
65 ವರ್ಷದ ಅಶೋಕ್ ಅರಸ್ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಒಎನ್ಜಿಸಿ (ONGC) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದ ಅವರು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾದ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನ ಬಳಸುವ ‘ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಟವ್’ ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪಡುವ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಲೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉರಿಯದೆ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಇಂಧನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಅಶೋಕ್, ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖ ಬರುವಂತೆ ಈ ಸ್ಟವ್ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಟವ್ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
• ವಿನ್ಯಾಸ: ಈ ಒಲೆ ನೋಡಲು ‘L’ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಾರವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
• ಇಂಧನ: ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳು, ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ಸಾಕು.
• ಹೊಗೆ ಮುಕ್ತ: ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಾರ ಸರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ವೇಗವಾದ ಅಡುಗೆ: ಬೆಂಕಿ ನೇರವಾಗಿ ಪಾತ್ರೆಯ ತಳಭಾಗಕ್ಕೆ ತಗಲುವಂತೆ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಅಡುಗೆ ಬೇಗನೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಈಗ ಏಕಿಷ್ಟು ಕ್ರೇಜ್?
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಶೋಕ್ ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಸ್ಟವ್ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು 3,000 ರೂಪಾಯಿ. ಗ್ಯಾಸ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಸದಂತಹ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ವೆಚ್ಚ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಣ್ಣ ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರು ಇದರತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IISc) ಯಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಶೋಕ್ ಈ ಸ್ಟವ್ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷ: ಈ ಒಲೆ ಉರಿಯುವಾಗ ಬರುವ ಶಬ್ದವು ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ನಂತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ‘ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಟವ್’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಅಶೋಕ್ ಅರಸ್ ಅವರು ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
