ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತೆಲಂಗಾಣದ ಕರೀಂನಗರದ ಉಬಿದಿ ರೇಖಾ ಅವರ ಕಥೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ. 23 ವರ್ಷದ ರೇಖಾ ಈಗ ಗರ್ಭಿಣಿ, ಹೆರಿಗೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಹೆರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಾಗಿ ಅವರು ಅಲೆಯದ ದಾರಿಯಿಲ್ಲ. ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೇಳುವುದು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ – “ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಲಿದೆ?”
ಯಾರೀ ಉಬಿದಿ ರೇಖಾ? ರೇಖಾ ಅವರು ‘ಬೇಡ ಬುಡಗ ಜಂಗಮ’ ಎಂಬ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಇವರ ಕುಟುಂಬ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ರೇಖಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೂ ಕೂಡ ಅಲೆಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಜನನ ನೋಂದಣಿಯೇ ಆಗಿಲ್ಲ. ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ, ಆಧಾರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಈಗ ಹೆರಿಗೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಅಲೆದಾಟ: ಕರೀಂನಗರದ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ರೇಖಾ ಅಲೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಲ್ಲದೆ ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಳಲು. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವಷ್ಟು ಹಣ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಇಲ್ಲ. “ನನ್ನ ಬಳಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ತಾಯಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ರೇಖಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ: ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಡಾ. ಜಿ. ವೀರಾ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ, “ಯಾವುದೇ ರೋಗಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿರಾಕರಿಸಬಾರದು. ಆಧಾರ್ ಇಲ್ಲದವರನ್ನು ‘ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಕಾಗದದ ಮೇಲಿರುವ ಈ ನಿಯಮಗಳು ರೌಂಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ರೇಖಾ ಅವರ ಅಲೆದಾಟದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅನ್ಯಾಯ: ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಸುಗುರ್ತಿ ಜಗದೀಶ್ವರ ಚಾರಿ ಅವರು ರೇಖಾ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಿಂದ ನಿವಾಸ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಕೊಡಿಸಿದರೂ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಧಾರ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ನೂರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಇಂದಿಗೂ ಇಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯೊಬ್ಬಳು ಹೆರಿಗೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

