ಮದುವೆಯಾಗಲು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಈಗ ಸೈಬರ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ಗಳ ಅಡ್ಡೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮ್ಯಾಟ್ರಿಮೋನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು (MHA) ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತುರ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರದ (I4C) ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ವಂಚನೆ ನಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು Jeevansaathi, Shaadi.com ಮತ್ತು Matrimony ನಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರೊಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ Tinder, Bumble ನಂತಹ ಡೇಟಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳನ್ನೂ ಇವರು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ:
- ನಕಲಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಸೃಷ್ಟಿ: ಬೇರೆಯವರ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವುದಾಗಿ ನಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸುವುದು: ಮದುವೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಕರೆ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಂಬಿಕೆ ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಡಿಯೋ ಕರೆ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ನೈಜವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು (Background) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
- ಹೂಡಿಕೆಯ ಆಮಿಷ: ಒಮ್ಮೆ ನಂಬಿಕೆ ಕುದುರಿದ ಮೇಲೆ, ತಾವು ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿ ಅಥವಾ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೂಡಿ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹಣ ಹೂಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡಿದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದೆ:
- ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಂಬುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ‘ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್’ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಅವರ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ವಿಳಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಬೇಡ: ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಎಷ್ಟೇ ಆಪ್ತರೆನಿಸಿದರೂ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಡಿ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದ ಆಸೆ ತೋರಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ.
- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ರಕ್ಷಿಸಿ: ಭೇಟಿಯಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ, ಖಾಸಗಿ ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
- ದೂರು ನೀಡಿ: ನಿಮಗೆ ವಂಚನೆಯ ಅನುಭವವಾದರೆ ಅಥವಾ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕೂಡಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.
“ಯಾವುದಾದರೂ ಆಫರ್ ನಂಬಲಸಾಧ್ಯ ಎಂಬಷ್ಟು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ವಂಚನೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ನೂರು ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸುವುದು ಒಳಿತು.

