ಬೆಂಗಳೂರು- ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬಂದಿರುವ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಇದೀಗ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ತನಿಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾದ ಶೂಗಳು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿವೆ, ಹೊಲಿಗೆಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎನ್. ಫಣೀಂದ್ರ ಅವರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 15 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರು (ಡಿಡಿಪಿಐ) ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ (ಬಿಇಒ) ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಎರಡು ವಾರಗಳೊಳಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತನಿಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಗದಗ, ಯಾದಗಿರಿ, ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ), ಕೊಡಗು, ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದ ಶೂ
ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದ ಶೂ:
ಪ್ರಸಕ್ತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾದ ಶೂಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಹಲವು ಕಡೆಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಹರಿದು ಹೋಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೇ ಹೊಲಿಗೆಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇವಲ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ವಸ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿತರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಯಾರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು? ನಿಗದಿತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರು ಯಾರು? ಸರಬರಾಜುದಾರನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈಗ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
2015-16ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಯೋಜನೆ
2015-16ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಯೋಜನೆ
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ 2015-16ನೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 1ರಿಂದ 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ವಿತರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು.
ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ವಿತರಣೆ ವಿಳಂಬ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. 2017ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳಪೆ ಶೂಗಳ ದೂರುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಖಾತರಿಯುಳ್ಳ ಶೂಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ವರದಿಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು.
ಅಂದರೆ, ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿತರಣೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
2024-25ರಲ್ಲೂ ವಿತರಣಾ ವಿಳಂಬದ ಆರೋಪ
2024-25ರಲ್ಲೂ ವಿತರಣಾ ವಿಳಂಬದ ಆರೋಪ
2024-25ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಲೆಗಳು ಆರಂಭವಾದರೂ ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ತಲುಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಕಾರಣ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಆಗ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1ರಿಂದ 5ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹265, 6ರಿಂದ 8ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹295 ಹಾಗೂ 9 ಮತ್ತು 10ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹325ರಂತೆ ಮೊತ್ತ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಇದರಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು—ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ.
2025-26ರಲ್ಲಿ ದರದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ
2025-26ರಲ್ಲಿ ದರದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ
2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 40.68 ಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಖರೀದಿಸಲು ₹111.88 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1ರಿಂದ 5ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹265, 6ರಿಂದ 8ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹295 ಮತ್ತು 9-10ನೇ ತರಗತಿಗೆ ₹325 ದರ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ದರವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು.
ಅದೇ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಖರೀದಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಶಾಲಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿ ಸಮಿತಿ (ಎಸ್‌ಡಿಎಂಸಿ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಶಾಲೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತದಲ್ಲೇ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.
2026-27ರಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಬದಲಾವಣೆ
2026-27ರಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಬದಲಾವಣೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿಸುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶೂ-ಸಾಕ್ಸ್ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿರುವುದು.
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಶಾಲಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿ ಸಮಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಖರೀದಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ನೇರವಾಗಿ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಖರೀದಿಸಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬನೇ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಈಗಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆಗಳ ಖರೀದಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಕೇಂದ್ರಿತ ಟೆಂಡರ್, ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಆಯ್ಕೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಸ್ವೀಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸರಪಳಿ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ವಿತರಣೆ ವಿಳಂಬವೂ ವಿವಾದದ ಭಾಗ
ವಿತರಣೆ ವಿಳಂಬವೂ ವಿವಾದದ ಭಾಗ
ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಪಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಜುಲೈ 2026ರ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಲೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ ವಿತರಣೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1ರಿಂದ 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಸುಮಾರು 36.56 ಲಕ್ಷ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಜೊತೆ ಶೂ ಮತ್ತು ಎರಡು ಜೊತೆ ಸಾಕ್ಸ್ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು.
ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ವಿತರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಬಂದವು. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಲೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದರೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ತಲುಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಟೆಂಡರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜಿನ ವಿಳಂಬ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು.
ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ವೇಳೆಯಲ್ಲೂ ಶೂ-ಸಾಕ್ಸ್ ವಿತರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಸುಮಾರು 16 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಶೂ-ಸಾಕ್ಸ್ ತಲುಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ 28ರೊಳಗೆ ವಿತರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಮಧು ಬಂಗಾರಪ್ಪ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
₹104 ಕೋಟಿ ಅನುಮೋದನೆ, ಸರಬರಾಜಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ
₹104 ಕೋಟಿ ಅನುಮೋದನೆ, ಸರಬರಾಜಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಖರೀದಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹104 ಕೋಟಿ ಅನುಮೋದನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಟೆಂಡರ್ ಷರತ್ತುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜುಲೈ 31ರೊಳಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಬರಾಜಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳೂ ವರದಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಿನ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ “ಶೂ ಕಳಪೆಯಾಗಿದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ,
ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು?
ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಆಯ್ಕೆ ಯಾವ ಮಾನದಂಡದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಿತು?
ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸರಬರಾಜಿಗೂ ಮುನ್ನ ಯಾರು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು?
ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆದಿತ್ತೇ?
ಟೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಶೂಗಳು ಪೂರೈಸುತ್ತಿವೆಯೇ?
ಸರಬರಾಜು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೇ?
ಗುಣಮಟ್ಟದ ದೂರುಗಳು ಬಂದ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರು?ಸರ್ಕಾರ ಪಾವತಿಸಿದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸ್ತು ಪೂರೈಕೆಯಾಗಿದೆಯೇ?
ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ
ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ
ಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ಕ್ರಮದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹೊಣೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಉಚಿತ ಶೂ-ಸಾಕ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯ ನಂತರವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗುವ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈಫಲ್ಯವಲ್ಲಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಲೋಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದು.
ಶೂ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಉಚಿತ ಶೂ-ಸಾಕ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ಮಕ್ಕಳ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಹಾಜರಾತಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವುದು.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗುವ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈಫಲ್ಯವಲ್ಲ; ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ವಿಫಲವಾದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೋಕಾಯುಕ್ತರು 15 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಗೆ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಕರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಇನ್ನೂ ತನಿಖೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಪ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ವಿತರಣಾ ವಿಳಂಬ, ದರದ ಕುರಿತಾದ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಮತ್ತು ಈ ವರ್ಷ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
2015-16ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ‘ಶೂ-ಸಾಕ್ಸ್’ ಯೋಜನೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿತರಣೆ ವಿಳಂಬ, ಅನುದಾನದ ಪ್ರಮಾಣ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. 2026-27ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕವೂ ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿರುವುದು ಈಗ ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
