ಬೆಂಗಳೂರು- ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR)-2026ರ ಮನೆ-ಮನೆ ಗಣತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಹಂತ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಸುಮಾರು 1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರು ASDDO ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿರುವ ಮೊದಲ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಣಿಸದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ 1.08 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ನಂತರವೂ ಹಕ್ಕು-ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಜೂನ್ 30ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 5,54,32,314 ಮತದಾರರ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 4,46,00,369 ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಮನೆ-ಮನೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ವೇಳೆ ಒಟ್ಟು 1,08,31,945 ಮತದಾರರು ASDDO ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ASDDO ಎಂದರೆ Absent, Shifted, Dead, Duplicate and Others. ಅಂದರೆ ಗೈರುಹಾಜರಿರುವವರು, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು, ಮೃತಪಟ್ಟವರು, ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಡುಪ್ಲಿಕೇಟ್ ನೋಂದಣಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮತದಾರರು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಒಟ್ಟು 1,08,31,945 ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕ, ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸದಿರುವವರು ಅಥವಾ ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡುಬಂದವರು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರವರೆಗೆ ಈ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಪರಿಶೀಲನೆ, ನೋಟಿಸ್, ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಬಳಿಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ‘1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರಿಗೆ ಕೊಕ್’ ಎಂಬುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ 1.08 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಈಗಲೇ ಬರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
24 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸ್ತುತ SIRಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸುಮಾರು 24 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೊನೆಯ SIR 2002ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆದ ನಗರೀಕರಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ, ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಹೆಸರುಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
SIRನ ಭಾಗವಾಗಿ ಜೂನ್ 30ರಿಂದ ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (BLO) ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತದಾರರಿಗೆ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 59,050 BLOಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತದಾರರ ಮಾಹಿತಿ ಇನ್ನೂ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಜೂನ್ 29ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 46.52 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳು ಇನ್ನೂ ಮ್ಯಾಪ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ವಿ. ಅನ್ಬುಕುಮಾರ್ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರಿಗೆ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಣೆ,
ಮೂಲತಃ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 8ರವರೆಗೆ ಗಡುವು ಇತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ASDDO ಮತದಾರರು ಮತ್ತು ನಮೂನೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಗಡುವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಮನೆ-ಮನೆ ಗಣತಿ ಹಂತ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ASDDO ಪಟ್ಟಿಯ ಅಂತಿಮ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 24ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ವೇಗವಾಗಿ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ASDDO ಪ್ರಮಾಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸುಮಾರು 47 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ವರದಿಗಳು ಬಂದಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ SIR ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟನೆಯಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯ SIR ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. 2025ರ ಬಿಹಾರ SIRನಲ್ಲಿ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 65 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರು ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು.
2026ರ ಮೇ 27ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, SIR ನಡೆಸುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಅದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ಹಾಗೂ Representation of the People Actನ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರಿಗೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯುವ, ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ತೀರ್ಪು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಆಗಸ್ಟ್ 24ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯ ನಂತರದ ಹಕ್ಕು-ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಹಂತವೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.
ಮತದಾರರು ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮತದಾರರೂ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ/BLO ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕು-ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮತದಾರರ ಸೇವಾ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ SIR-2026ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಸರು ಹುಡುಕುವುದು, ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು, ಅರ್ಜಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, BLO ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ SIRನ ಮನೆ-ಮನೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. 1.08 ಕೋಟಿ ASDDO ಮತದಾರರು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 24ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ನಿಜವಾದ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಲಿದೆ. ಅದರ ಬಳಿಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು-ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯೇ ಯಾರ ಹೆಸರು ಉಳಿಯಲಿದೆ, ಯಾರ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಪಟ್ಟಿಯೇ SIRನ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಲಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಿನ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟ: 1.08 ಕೋಟಿ ಹೆಸರುಗಳು ‘ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, 1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳು ASDDO ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವರ ಮತದಾರರ ಸ್ಥಿತಿ ಕರಡು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.
ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು
15,28,985 ಮತದಾರರು ಗೈರುಹಾಜರಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
65,61,607 ಮಂದಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
16,38,839 ಮತದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
7,07,792 ಡುಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಮತದಾರರು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
3,94,722 ಮಂದಿ ‘ಇತರೆ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ
