ಖಾಸಗೀಕರಣ ಸುದ್ದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಮೌನಮುರಿದಚ ಇಸ್ರೋ

ಬೆಂಗಳೂರು-: ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ವೇಗ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO)ಯನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ.

“ಇಸ್ರೋವನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಕಾರ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ. ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಪ್ರಬುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾನವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗಡಿನಾಡಿನ ಸಂಶೋಧನೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಇಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 2020ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. 2020ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಇಸ್ರೋದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನವೀನತೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲವಾಗಿ IN-SPACe ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉಪಗ್ರಹ, ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಒದಗಿಸುವ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ NewSpace India Limited (NSIL) ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳು, ಉಪಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಾಣ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸೇವೆಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.

2023ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ

2023ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ ದಿಕ್ಕು

2023ರ Indian Space Policy ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ನೀತಿ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸಿತು. ನೀತಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ “ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಖಾಸಗೀಕರಣ” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ + ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ + ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ + ಇಸ್ರೋ ಸಂಶೋಧನೆ” ಎಂಬ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮಾದರಿ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಲ್ಲ, ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗುವುದು

ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಬುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡುವುದು ಇಸ್ರೋ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಇದರ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಅದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರೆ, ಇಸ್ರೋಗೆ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. NSIL ಕೂಡ ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ

ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವೇಗ

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ 450ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೋ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇವು ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು, ಉಪಗ್ರಹಗಳು, ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್, ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 2024ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು IN-SPACe ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹1,000 ಕೋಟಿ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಫಂಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ 2026ರ ಜುಲೈ 18ರಂದು ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ Skyroot Aerospace ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ Vikram-I ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ಕಕ್ಷಾ ಉಡಾವಣೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಭಾರತದ ನೆಲದಿಂದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಭ ಇದಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪ್ರವೇಶವು ಕೇವಲ ನೀತಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅದು ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ.

ಇಸ್ರೋದ ಮುಂದಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳು

ಇಸ್ರೋದ ಮುಂದಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳು

ಇಸ್ರೋ ಇದೀಗ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ:

ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹಾರಾಟ

ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉಡಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಉಡಾವಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಆಳ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆ

ಚಂದ್ರಯಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಮುಂದುವರಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು

ಸುಧಾರಿತ ಸಂವಹನ, ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳು

ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳಂತಹ ಗಡಿನಾಡಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ

ಇವುಗಳತ್ತ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

2035ರ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರ್ಯಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ, 2040ರ ಚಂದ್ರಯಾನ

2035ರ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ, 2040ರ ಚಂದ್ರಯಾನ: ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಮಾದರಿ

ಭಾರತದ Space Vision 2047 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು 2040ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಚಂದ್ರನತ್ತ ಕಳುಹಿಸುವ ಗುರಿಗಳಂತಹ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಇವೆ. ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಗತ್ಯ.

ಹೀಗಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ

ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 8.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು, 2033ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲನ್ನು 44 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯಿದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋದ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಧಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವೂ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ: ಇಸ್ರೋವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸುವುದಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸುವುದು.

EOS-05 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಯಶಸ್ಸು

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ EOS-05 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೂ ಯಶಸ್ವಿ

ಈ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಇಸ್ರೋದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. EOS-05 ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ, LAM ಎಂಜಿನ್ 338.9 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಉಪಗ್ರಹದ ಅಂದಾಜು ಅಪೋಜಿ 35,786 ಕಿ.ಮೀ. ಆಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೂ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು EOS-05ರ ಮೊದಲ ಕಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ GSO ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇಸ್ರೋದ ಖಾಸಗೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ. 2020ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದವು; 2023ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ ಅದರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು; IN-SPACe ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು; NSIL ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಕೊಂಡಿಯಾಯಿತು; ಈಗ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಉಡಾವಣೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನೈಜ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಇಸ್ರೋವೇ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದ ಸಾರವೂ ಅದೇ—ಪ್ರಬುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ಇಸ್ರೋ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲ; ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಗುರಿಗಳತ್ತ ಇಸ್ರೋ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಸೂಚನೆ.

ಹೀಗಾಗಿ “ಇಸ್ರೋ ಖಾಸಗೀಕರಣ” ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಿಂತ “ಇಸ್ರೋ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ–ಉದ್ಯಮ–ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾದರಿ” ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.

ಇಸ್ರೋ ಖಾಸಗೀಕರಣವಲ್ಲ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ

ಬೆಂಗಳೂರು-: ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ವೇಗ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO)ಯನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ.

“ಇಸ್ರೋವನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಕಾರ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ. ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಪ್ರಬುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾನವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗಡಿನಾಡಿನ ಸಂಶೋಧನೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 2020ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. 2020ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಇಸ್ರೋದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನವೀನತೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲವಾಗಿ IN-SPACe ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉಪಗ್ರಹ, ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಒದಗಿಸುವ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ NewSpace India Limited (NSIL) ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳು, ಉಪಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಾಣ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸೇವೆಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.

2023ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ ದಿಕ್ಕು

2023ರ Indian Space Policy ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ನೀತಿ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸಿತು. ನೀತಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ “ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಖಾಸಗೀಕರಣ” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ + ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ + ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ + ಇಸ್ರೋ ಸಂಶೋಧನೆ” ಎಂಬ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮಾದರಿ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಲ್ಲ, ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗುವುದು

ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಬುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡುವುದು ಇಸ್ರೋ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಇದರ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಅದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರೆ, ಇಸ್ರೋಗೆ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. NSIL ಕೂಡ ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವೇಗ

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ 450ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಸ್ರೋ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇವು ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು, ಉಪಗ್ರಹಗಳು, ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್, ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 2024ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು IN-SPACe ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹1,000 ಕೋಟಿ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಫಂಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ 2026ರ ಜುಲೈ 18ರಂದು ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ Skyroot Aerospace ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ Vikram-I ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ಕಕ್ಷಾ ಉಡಾವಣೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಭಾರತದ ನೆಲದಿಂದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಭ ಇದಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪ್ರವೇಶವು ಕೇವಲ ನೀತಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಅದು ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ.

ಇಸ್ರೋದ ಮುಂದಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳು

ಇಸ್ರೋ ಇದೀಗ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ:

ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹಾರಾಟ

ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಉಡಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಉಡಾವಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಆಳ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆ

ಚಂದ್ರಯಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಮುಂದುವರಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು

ಸುಧಾರಿತ ಸಂವಹನ, ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳು

ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳಂತಹ ಗಡಿನಾಡಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ

ಇವುಗಳತ್ತ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

2035ರ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ, 2040ರ ಚಂದ್ರಯಾನ: ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಮಾದರಿ

ಭಾರತದ Space Vision 2047 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2035ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು 2040ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಚಂದ್ರನತ್ತ ಕಳುಹಿಸುವ ಗುರಿಗಳಂತಹ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಇವೆ. ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಗತ್ಯ.

ಹೀಗಾಗಿ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಂದಿನ ಗುರಿ

ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 8.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು, 2033ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲನ್ನು 44 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯಿದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋದ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಧಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವೂ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ: ಇಸ್ರೋವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸುವುದಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸುವುದು.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ EOS-05 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೂ ಯಶಸ್ವಿ

ಈ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಇಸ್ರೋದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. EOS-05 ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಾರ, LAM ಎಂಜಿನ್ 338.9 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಉಪಗ್ರಹದ ಅಂದಾಜು ಅಪೋಜಿ 35,786 ಕಿ.ಮೀ. ಆಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೂ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು EOS-05ರ ಮೊದಲ ಕಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ GSO ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇಸ್ರೋದ ಖಾಸಗೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ. 2020ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದವು; 2023ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ ಅದರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು; IN-SPACe ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು; NSIL ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಕೊಂಡಿಯಾಯಿತು; ಈಗ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಉಡಾವಣೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನೈಜ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಇಸ್ರೋವೇ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದ ಸಾರವೂ ಅದೇ—ಪ್ರಬುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ಇಸ್ರೋ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲ; ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಗುರಿಗಳತ್ತ ಇಸ್ರೋ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಸೂಚನೆ.

ಹೀಗಾಗಿ “ಇಸ್ರೋ ಖಾಸಗೀಕರಣ” ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಿಂತ “ಇಸ್ರೋ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ–ಉದ್ಯಮ–ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾದರಿ” ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.